Τετάρτη, 24 Μαΐου 2017

Μία αλλοτριωμένη χώρα


Άγγελος Στάγκος

Είναι αλήθεια ότι η αγαπημένη μας χώρα πάντα ξεχώριζε για τη συναρπαστικότητά της και κυρίως για την πρωτοτυπία της στον τρόπο που σκέπτεται και συμπεριφέρεται. Εδώ γίνονται πράγματα που δεν γίνονται πουθενά αλλού, στον δυτικό κόσμο τουλάχιστον, και αντίθετα, δεν γίνονται άλλα, που παντού αλλού αποτελούν μέρος της καθημερινότητας. Γι’ αυτό άλλωστε τιμούμε και δοξάζουμε την περίφημη «ελληνική πραγματικότητα» για την οποία ταυτόχρονα τρέμουμε μήπως αλλάξει ή μας την πάρει κανείς και γίνουμε σαν τους άλλους. Εκείνους δηλαδή που 200 περίπου χρόνια επίσημα θέλουμε να προσεγγίσουμε και να μοιάσουμε, ενώ ανεπίσημα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να μην τα καταφέρουμε. Και όντως, δεν τα καταφέρνουμε!

Η συναρπαστικότητα της σημερινής «ελληνικής πραγματικότητας» απαρτίζεται από πολλές μικρότερες πραγματικότητες, που θα μπορούσαν να αποκληθούν και ιδιαιτερότητες, βγαλμένες από την καθημερινότητα. Για παράδειγμα, σε ποια άλλη χώρα συμμορία, ή συμμορίες, μπορεί να μπαινοβγαίνει με πλήρη άνεση σε δημόσια νοσοκομεία και να κλέβει ακριβά ιατρικά μηχανήματα; Ως χθες αυτό έγινε σε τέσσερα ελληνικά νοσοκομεία μέσα σε μία εβδομάδα. Σε ποια άλλη χώρα, διάφοροι αυτοαποκαλούμενοι αναρχοαυτόνομοι, πολλοί από τους οποίους ξένοι μάλιστα, έχουν δημιουργήσει άβατο και έχουν επιβάλει άβατο, σε συνοικία στο κέντρο της πρωτεύουσας; Μόνο στα Εξάρχεια της Αθήνας συμβαίνει αυτό. Σε ποια άλλη χώρα έχουν απαλλοτριωθεί χώροι μέσα σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, τα οποία οι λεγόμενοι «μπαχαλάκηδες» τα χρησιμοποιούν ανενόχλητοι σαν οπλοστάσια και λημέρια για να κάνουν επιδρομές; Φυσικά και μόνο στην Ελλάδα. Σε ποια άλλη χώρα, οι πόλεις παρουσιάζουν τη γνωστή εικόνα με τα γκράφιτι να ρυπαίνουν όλα τα κτίρια, τις αφίσες να σκεπάζουν τοίχους, τα σήματα της Τροχαίας να καλύπτονται από φέιγ βολάν, διαφημιστικά τρικ, μουντζούρες και προκηρύξεις; Πάλι μόνο στην Ελλάδα.

Αν δεν φτάνουν τα παραπάνω για να πείσουν, υπάρχουν και άλλα ενδεικτικά. Οπως σε ποια άλλη χώρα οι αστυνομικοί μιλούν ακατάπαυστα στα κινητά τους σε ώρα υπηρεσίας, όπως οι Ελληνες συνάδελφοί τους; Και σε ποια άλλη χώρα οι νόμοι, όπως αυτός της απαγόρευσης του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους, δεν εφαρμόζονται τόσο κραυγαλέα; Τέλος, σε ποια άλλη χώρα πρυτανεύει και είναι τόσο αποδεκτή η πολιτική αρλουμπολογία στον δημόσιο διάλογο; Με πολιτικούς, ειδικά κυβερνητικούς σήμερα, συνδικαλιστές, δημοσιογράφους και άλλους, να «φτύνουν» κυριολεκτικά τα ψέματα και τις μπούρδες στα πρόσωπα των πολιτών και να μην υπάρχει καμία αντίδραση; Οπως δεν υπάρχει αντίδραση στις δυσκολίες που δημιουργούν καθημερινά στην πρόσβαση και κυκλοφορία των πολιτών διάφοροι «αδικημένοι», «αγανακτισμένοι», ακόμη και εγκάθετοι; Για να μην ξεχάσουμε και τις, συμβολικές, καταλήψεις που είναι της μόδας...

Με λίγα λόγια, ζούμε σε μία χώρα συναρπαστική μεν, απερίγραπτη δε. Ισως και απρόβλεπτη. Μία χώρα που μπορεί εύκολα να χαρακτηριστεί «μη κυβερνήσιμη», γιατί έτσι έχει μάθει να πορεύεται. Μιλάμε δηλαδή για μία αλλοτριωμένη χώρα, κακά τα ψέματα!

Πηγή: Καθημερινή
.vigla

ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΧΑΪΝΤΕΓΚΕΡ. (3)

Συνέχεια από: Τρίτη 16 Μαίου 2017 

ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΧΑΪΝΤΕΓΚΕΡ
Του Cornelio Fabro.
Απο το Είναι στο υπαρκτό!

2. Υπαρξισμός και ρεαλισμός: το διφορούμενο τής μεθόδου!
          
Αυτή η "θέληση υπερβάσεως" τής αντιθέσεως ανάμεσα στο ενυπάρχον Απόλυτο και το υπερβατικό Απόλυτο, στην οποία έχει προεκταθεί ο σύγχρονος υπαρξισμός, βρίσκεται μετέωρη στην προοπτική του Είναι το οποίο επιλέγει κάθε φορά! Ανάμεσα στην μεταφυσική τής ενυπάρξεως του Χέγκελ ο οποίος κλείνει το άτομο στο όλον και την Θεολογία τής σωτηρίας τού Κίρκεγκαρντ η οποία επαναφέρει το άτομο στην εναλλακτική λύση τής Θεολογικής ελευθερίας για τον Χριστό ή ενάντια στον Χριστό, ο υπαρξισμός επέλεξε την οντολογία τής υπάρξεως. Ανάμεσα στον Θεολογίζοντα ιστορικισμό του Χέγκελ και την Χριστιανική πρόνοια του Κίρκεγκαρντ, ο σύγχρονος υπαρξισμός επιλέγει τον ριζικό ιστορικισμό του ανθρώπινου υπαρκτού το οποίο επιβεβαιώνεται στην επιλογή να είναι ο εαυτός του. Μ'αυτόν τον τρόπο, ο υπαρξισμός τοποθετείται σαν κληρονόμος μοναδικός και νόμιμος της μοντέρνας σκέψης στην διεκδίκηση τής αλήθειας τού Είναι για τον άνθρωπο, σαν την ελευθερία νά Είναι. Μόνον που η "οντολογική προβολή αυτής τής αλήθειας είναι διαφορετική (πρέπει να πούμε αντιθετική) στις διάφορες υπαρξιστικές σχολές οι οποίες στο κοινό θέμα της υπάρξεως, σαν ελευθερία να είναι, παρουσιάζουν μία διαφορετική διαλεκτική η κάθε μιά τους, μάλιστα δέ αντίθετη! Η αντίθεση δέν γεννιέται απο το θέμα τής υπάρξεως καθαυτής, αλλά μάλλον απο την βαθειά κατεύθυνση που επιβάλλεται στην διαλεκτική, η οποία αποκαλύπτεται σαν μία σαφής αναφορά σε μία ιστορική μορφή σκέψης η οποία αναλαμβάνει τα ηνία όλης της προόδου.
          Με διαυγέστερους όρους: Η ανάπτυξη της μοντέρνας σκέψης, αφού χάθηκε η μεταφυσική υπερβατικότης, έθεσε την αλήθεια στο πεπερασμένο τού Είναι τής υπάρξεως : αυτό είναι το κοινό θέμα των συγχρόνων υπαρξιακών φιλοσοφιών. Η δομή όμως αυτού του πεπερασμένου παρουσιάζεται διαφορετική στον Σάρτρ, στον Γιάσπερς και στον Χάιντεγκερ διότι καθένας τους έκανε μία διαφορετική επιλογή για τον ποιοτικό οντολογικό προσδιορισμό αυτού τού Είναι. Η προτίμηση, ας έχουμε υπ'όψιν, παρουσιάζεται σαν αναπόφευκτη: διότι χαρακτηριστική για την μοντέρνα σκέψη είναι η υποκειμενικότης η οποία εκλαμβάνεται σαν θεμελιώδης αναφορικά με την αντικειμενικότητα και επομένως και η ανάληψη τής αρνητικότητος σαν μοναδικής σχέσης τής υπερβατικής συστάσεως τής υποκειμενικότητος όπως και της αντικειμενικότητος γενικώς. Μόνον που στον υπαρξισμό η αρνητικότης ενεργεί απο την εδώ μεριά κάθε μεσολαβήσεως τής υπερβατικότητος ή της υπερβάσεως: θέλει να επιβεβαιωθεί-και αυτό το σημείο είναι κεντρικό-σαν εμπειρία του πεπερασμένου στο οποίο πραγματοποιείται η ίδια η ύπαρξη!
          Η επιμονή στην συγκρότηση της αρνητικότητος μέσα στο Είναι είναι το "κριτικό σημείο" του συγχρόνου υπαρξισμού και τον διαφοροποιεί απο την  ελληνο-Χριστιανική πνευματικότητα  του Κίρκεγκαρντ, κάτι που τον μεταφέρει στην καρδιά του δράματος της μοντέρνας σκέψης. Αυτή η επιστροφή συμβαίνει στις φιλοσοφίες της υπάρξεως σύμφωνα με διαφορετικές προτιμήσεις!
         
 α) Ο Σαρτρ προτίμησε τον Καρτέσιο! 

Το κύριο έργο του Σάρτρ ξεκινά με την αρχή τού φαινομενολογικού ιστορικισμού: "Η μοντέρνα σκέψη μείωσε το είναι του υπαρκτού στην φαινομενικότητά του" (Το Είναι και το Μηδέν σ. 11)! Η φανέρωση αυτού τού είναι προβάλλεται απο τον Σάρτρ στα δύο αδιαπέραστα μπλοκ, στα δυο αδιαπέραστα σύνολα, τα οποία καταναλώνονται στην αμοιβαία τους άρνηση, όπως είναι η συνείδηση "καθαυτή" και ο κόσμος σαν "εις εαυτόν" : Το είναι λοιπόν ερμηνεύεται στο πλαίσιο του Καρτεσιανού δυαλισμού τής ύλης και του πνεύματος, της σκέψης και της έκτασης όπως το εξομολογείται και ο ίδιος ο Σάρτρ. Ο Χέγκελ, ο Χούσσερλ, ο Γιάσπερς και ο Χάιντεγκερ προσφέρουν κάθε φορά στον Σάρτρ τα τυπικά πλαίσια για να διαλύσει το είναι τόσο τό "εις εαυτόν" όπως και τό "καθαυτόν" στην αρνητικότητα τού είναι που τα ορίζει το ένα εναντίον του άλλου. Ο αθεϊσμός απο τον οποίο ξεκινά ο Σάρτρ στην ερμηνεία του "Dasein" του ανθρωπου, του υπαρκτού ανθρώπου, ταιριάζει με την επιλογή του "Cogitο", το οποίο δίπλωσε, και μείωσε στην φαινομενολογική ανάλυση τύπου Χούσσερλ και μάλιστα ψυχοαναλυτικού περιεχομένου με την υποβαθμισμένη του σημασία, όπως είναι γνωστό. Το ήθος άηθες το οποίο ανακοινώνει σε όλη την σφαίρα τής ελευθερίας, προκύπτει απο την αδυναμία οποιασδήποτε θετικής σχέσης πρός τον "άλλον" και έτσι η απιστία, το ψεύδος, τα οποία βρίσκονται στο θεμέλιο κάθε σχέσεως με τους άλλους, μέχρι την ριζική διατύπωση ότι "οι άλλοι είναι οι κόλαση".
        
  β) Ο Γιάσπερς προτίμησε τον Κάντ.
         
 Όπως είναι γνωστό, ο Κάντ, κατήργησε την μεταφυσική σαν επιστήμη, μέσω τής αντιθέσεως φαινομένου και νοουμένου. Την διατήρησε όμως επίσης κατά κάποιο τρόπο (και ίσως με μία πιό βαθειά σημασία απο την μεταφυσική τού διαφωτισμού) στην μορφή της επιδιώξεως τής νοήσεως η οποία παρουσιάζει την αλήθεια (το εις-εαυτό) τού πραγματικού με την μορφή τής "ολότητος" και ακριβέστερα, σύμφωνα με τις τρείς ολότητες του κόσμου, της ψυχής και του Θεού (τις τρείς ιδέες του δευτέρου μέρους της υπερβατικής λογικής). Και για τον Γιάσπερς το είναι βρίσκεται πέραν της συνειδήσεως, διότι η συνείδηση δέν μπορεί να συλλάβει παρά μόνον ένα συγκεκριμένο αντικείμενο κάθε φορά, εξαρτημένη όπως είναι πάντοτε απο την "κατάσταση" Το Είναι καθαυτό όμως δέν μπορεί να είναι παρά το όλον και μέσα στο όλον. Το Είναι εις εαυτόν σαν το όλον είναι για τον Γιάσπερς ο "Περίγυρος" και αυτός διακρίνεται ακριβώς σε μία τέλεια ανταπόκριση με τις τρείς ιδέες του Κάντ. Το είναι του κόσμου ή "Dasein", το είναι του υποκειμένου και το είναι για την υπέρβαση ή το πνεύμα"! Τα τελευταία γραπτά αποδίδουν τον "περίγυρο" καθοριστικά στην πρακτική νόηση η οποία φανερώνεται στην "ύπαρξη" μέσω της οποίας αποκτάται η υπέρβαση. Το πέρασμα όμως ή το άλμα στην "ύπαρξη" επιτυγχάνεται στην πραγματική και όχι στην θεωρητική σφαίρα. Στο θεωρητικό πεδίο ο Κάντ είχε παρουσιάσει το διπλό άνοιγμα πρός το είναι εκ μέρους της αμεσότητος του συναισθήματος (Κριτική της κρίσεως) και της "φιλοσοφικής πίστης" (Κριτική της θρησκείας σύμφωνα με τα όρια της καθαράς νοήσεως). Ο Γιάσπερς στην τελευταία μορφή τής σκέψης του προσανατολίστηκε όπως είδαμε-πρός την φιλοσοφική πίστη, σαν την ιδιαίτερη στάση του φιλοσόφου, σαν το άπειρο άνοιγμα της νοήσεως πρός την ολότητα όλων των σφαιρών και των σημείων τού είναι. Ο φιλόσοφος πρέπει να ζήσει απο την δική του πίστη, απο την φιλοσοφική πίστη: το χρέος του είναι να διατηρήσει την "πολικότητα" ή την ένταση τού απείρου της υπάρξεως και της υπερβάσεως και επομένως να ενεργήσει την πλήρη "επιστροφή" της νοήσεως στον εαυτό της απο το βάθος τής καταγωγικής της δυνατότητος.
          Η "φιλοσοφική πίστη" είναι η Καντιανή εκδοχή του θετικιστικού ιστορικισμού του Γιάσπερς, σύμφωνα με τον ακόλουθο ορισμό: "πίστη είναι αυτό που πληρώνει και κινεί τον άνθρωπο με το θεμέλιό του, στο οποίο ο άνθρωπος ξεπερνώντας τον εαυτό του (το όριο της καταστάσεως) συνδέεται με την καταγωγή τού Είναι".

Συνεχίζεται
Αμέθυστος. 

MARIE-DOMINIQUE RICHARD: Η ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ (17)

 Συνέχεια από Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017
                 
                          Μια νέα ερμηνεία του πλατωνισμού
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3Ο : ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
    
Image result for πλατωναςΈχοντας κατοχυρώσει την αυθεντικότητα της έμμεσης παράδοσης του Πλάτωνα, επόμενο στάδιο της έρευνάς μας είναι το δογματικό περιεχόμενο των Λόγων Περί του Αγαθού. Θα ξεκινήσουμε από τα δοξογραφικά αποσπάσματα της αριστοτελικής πραγματείας Περί του Αγαθού, εμπλουτίζοντάς τα με την συνδρομή μαρτυριών της πλατωνικής παράδοσης. Όπως για παράδειγμα η καταγραφή του Σέξτου Εμπειρικού, στην οποία σκιαγραφείται η δομή της πραγματείας, ενώ η εκτενής περιγραφή του κειμένου αυτού μας επιτρέπει να συλλάβουμε το σύνολο της πλατωνικής οντολογίας. Στη συνέχεια θα αναφερθούμε επίσης, κάθε φορά που αυτό θα είναι δυνατό, στο γραπτό έργο του Πλάτωνα.
     Περιεχόμενο της έρευνάς μας θα αποτελέσει κατ’ αρχήν η αναζήτηση των αρχών και η ιεράρχηση του Όντος, θέματα που βρίσκονται στο επίκεντρο της προφορική Διδασκαλίας. Ακολούθως θα αφιερώσουμε μια εκτεταμένη μελέτη στην θεωρία των ιδανικών Αριθμών, η οποία, παρότι ο Πλάτων όπως φαίνεται την διέτρεξε εν συντομία στους Λόγους Περί του Αγαθού, οι πολυάριθμες κριτικές του Αριστοτέλη μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι προκάλεσε έντονες συζητήσεις στην Ακαδημία. Τέλος, θα επιχειρήσουνε μιαν ανασκόπηση των διαφορετικών λειτουργιών των αρχών.
    Παράλληλα θα εξετάσουμε την δυνατότητα ύπαρξης μιας πλατωνικής ιεράρχησης του Όντος, και θα ερευνήσουμε σε ποιο βαθμό ο μαθηματικός χώρος αποτελεί για τον Πλάτωνα ένα πρότυπο «μείωσης» στην ενότητα, που θα επέτρεπε την κατανόηση της «μέθεξης» και του «χωρισμού», και σε ποιο βαθμό η «μαθηματικοποίηση» της οντολογίας είναι η λύση που συνέλαβε ο Πλάτων για να λύσει το πρόβλημα του Ενός και του Πολλαπλού. Και τέλος θα δούμε πώς η έννοια σύνοψις συνδυάζεται απολύτως με την προφορική διδασκαλία.   
Α. Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΚΑΙ Η ΠΛΑΤΩΝΙΚΉ ΙΕΡΑΡΧΙΣΗ ΤΟΥ ΟΝΤΟΣ
Ι. ΜΕΘΟΔΟΛOΓIKH ΘΩΡΗΣΗ
1. Πρώτο φιλοσοφικό βήμα: η αναζήτηση των έσχατων αρχών του πραγματικού
     Χάρη σε μαρτυρίες που προέρχονται από διαφορετικές πηγές, γνωρίζουμε με κάθε βεβαιότητα ότι, για απόλυτα συγκεκριμένους λόγους μεθοδολογίας, τα δύο πρώτα μέρη των Λόγων Περί του Αγαθού αφορούσαν στις αναίτιες βάσεις του πραγματικού. Στα αποσπάσματα Β 35-36 του Προτρεπτικού, ο Αριστοτέλης υιοθετεί την πλατωνική μέθοδο δικαιολογώντας της ως εξής:
     (…) Είναι απαραίτητο να υπάρχει η γνώση των αιτίων και των στοιχείων πριν από αυτή των πραγμάτων που τα ακολουθούν. Διότι τα πράγματα δεν αποτελούν μέρος των ύψιστων πραγματικοτήτων και δεν προέρχονται από αυτά οι πρώτες πραγματικότητες, ούτε γεννούνται και υφίστανται οι υπόλοιπες πραγματικότητες. Πράγματι, αν είναι αιτίες και πρώτα σε σχέση με άλλα όντα, είτε το πυρ, είτε ο αέρας, είτε κάποια άλλα «φυσικά» πράγματα, θα μας είναι εντελώς αδύνατον να γνωρίσουμε κάτι άλλο, πριν γνωρίσουμε αυτά τα πράγματα. Διότι πώς είναι δυνατόν να καταλάβει κάποιος τις λέξεις εάν δεν γνωρίζει τις συλλαβές, και τις συλλαβές εάν δεν γνωρίζει τα γράμματα;
     Υπάρχουν πολλές ανάλογες αναφορές στην δομή του Όντος και την δομή της γλώσσας στους Διαλόγους. Για παράδειγμα στον Θεαίτητο ο Σωκράτης αναφωνεί:
     (…) Θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι σε σχέση με την πλήρη κατανόηση κάθε αντικειμένου μελέτης, η γνωστική διάκριση των στοιχείων του είναι περισσότερο εμφανής από αυτήν των συλλαβών του, και επίσης θεωρείται ότι υπερέχει· και αν δηλώσουμε ότι ενώ η συλλαβή είναι κάτι αναγνωρίσιμο, το στοιχείο-λέξη είναι από την πλευρά του κάτι το ουσιαστικά μη αναγνωρίσιμο, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι θέλοντας ή μη, αστειευόμαστε!
     Και στον Τίμαιο, ο Τίμαιος λέει:
     Ποια ήταν λοιπόν πριν από την γένεση του Ουρανού, η φύση του πυρός, του ύδατος, του αέρος και της γης; Θα πρέπει να ερευνήσουμε ποια ήταν καθαυτή και ποια ήταν, πριν από αυτή τη στιγμή, τα χαρακτηριστικά της. Κανείς μέχρι σήμερα δεν έχει όντως αποκαλύψει την προέλευση αυτών των σωμάτων· αλλά θεωρώντας ότι γνωρίζουμε αυτό που μπορεί να είναι το πυρ, καθώς και τι είναι καθένα απ’ αυτά, τα αποκαλούμε αρχές και στοιχεία του Σύμπαντος, ενώ εύλογα δεν ταιριάζει σ’ αυτά ούτε καν με είδη συλλαβών να απεικονιστούν, από κάποιον που έχει έστω λίγο μυαλό.
     Εκτός από τους Διαλόγους, η σύγκριση του φιλοσόφου με τον γλωσσολόγο  εμφανίζεται επίσης σε ένα κείμενο που σχετίζεται άμεσα με το απόσπασμα 48 c-e του Τίμαιου, και είναι η αρχή της μελέτης του Σέξτου Εμπειρικού.
     (249) Λέγεται ότι αυτοί που πραγματικά φιλοσοφούν μοιάζουν με αυτούς που επεξεργάζονται τον λόγο. Διότι όμοια μ’ αυτούς ξεκινούν ερευνώντας μεθοδικά τις λέξεις (από τις οποίες προκύπτει ο λόγος), και αφού οι λέξεις αποτελούνται από συλλαβές, εξετάζουν πρώτα τις συλλαβές, και επειδή από τις συλλαβές, όταν αποσυντεθούν, προκύπτουν τα στοιχεία που αρθρώνει η φωνή, προσπαθούν αυτά να γνωρίσουν πρώτα, με τον ίδιο τρόπο – λένε οι πυθαγόρειοι – οι πραγματικοί φυσικοί φιλόσοφοι, όταν αναζητούν την κατανόηση του συνόλου του Σύμπαντος, θα πρέπει να ξεκινήσουνε εξετάζοντας από ποια στοιχεία αποτελείται το Σύμπαν.
     Αυτά τα αποσπάσματα αποδεικνύουν ότι για τον Πλάτωνα, η έννοια της «αιτίας» είναι ταυτόσημη με του «στοιχείου», και ότι τα στοιχεία υπερέχουν στην κλίμακα του Όντος των σύνθετων πραγματικοτήτων, ή ακόμη – χάρη στην αντιστοιχία ανάμεσα στο Ον και την Αλήθεια στην σκέψη του Πλάτωνα – ανήκουν περισσότερο στην σφαίρα του νοητού, απ’ αυτές. Επομένως τα πράγματα που μετέχουν περισσότερο της νόησης είναι περισσότερο προσιτά στη γνώση από τα πράγματα που λαμβάνουν από αυτά την λογική τους υπόσταση. Ιδού γιατί το πρώτο μέλημα του φιλοσόφου είναι η αναζήτηση των αιτίων ή στοιχείων.
2.  Η «ευρετική» μέθοδος του Πλάτωνος
     Το ερώτημα είναι επομένως ποια ευρετική αρχή επιτρέπει την γνώση των στοιχείων. Το απόσπασμα Β 33 του Προτρεπτικού είναι μια πρώτη ένδειξη. Σ’ αυτό το Αριστοτέλης δηλώνει τα εξής:
     Αυτό που προηγείται κατέχει περισσότερο την προτεραιότητα μιας αιτίας από αυτό που έπεται· διότι πράγματι αν εκείνο απαλειφθεί, απαλείφεται ομοίως και αυτό που του παρέχει την υπόσταση: όπως οι γραμμές απαλείφονται αν αφαιρεθούν οι αριθμοί, τα επίπεδα αν αφαιρεθούν οι γραμμές, τα σώματα αν αφαιρεθούν τα επίπεδα, και αυτά που αποκαλούμε συλλαβές, αν απαλειφθούν τα γράμματα.
     Η συγγένεια αυτού του κειμένου με την αρχή της μακροσκελούς ανάλυσης από τον Αλέξανδρο των Λόγων Περί του Αγαθού, είναι εντυπωσιακή.
     Αυτοί πράγματι πιστεύουν (υπονοεί τον Πλάτωνα και τους πυθαγόρειους), ότι το Πρότερο και Ασύνθετο είναι αρχή. Αυτό λοιπόν που είναι το πρότερο από τα σώματα είναι τα επίπεδα – διότι αυτό που είναι πιο απλό και δεν απαλείφεται κατά την διαγραφή κάποιου άλλου είναι πρώτο από τη φύση του – πρότερο από τα επίπεδα είναι οι γραμμές, πρότερο από τις γραμμές είναι οι τελείες.
     Στην παράγραφο 65 του «Μαρκιανού Κώδικα» των Αριστοτελικών Κατηγοριών, συναντάμε και άλλα παραδείγματα του Πρότερου κατά φύση (πρότερον φύσει), όπως: «Το Εν πρότερον του Δύο», «Το πρότερον Μέρος του Όλου», «Το Γένος πρότερον του είδους». Σχετικά με αυτή την τελευταία σχέση ο Αριστοτέλης δηλώνει:
     Θα πρέπει επίσης να εξετάσουμε αν το είδος προηγείται εκ φύσεως του γένους, και αν εξαφανιζόμενο απαλείφει και το γένος· διότι, απ’ ότι φαίνεται συμβαίνει το αντίθετο (…)
     Στην πραγματικότητα η εξάλειψη του γένους και της ιδιαίτερης διαφοράς συνεπιφέρει και αυτήν του είδους, διότι πρόκειται για έννοιες που προηγούνται του είδους.
     Στην αναφορά του, ο Σέξτος Εμπειρικός ερμηνεύει κατά τον ίδιο τρόπο με τον Αριστοτέλη, την σχέση είδος-γένος:
     Είναι σαφές ότι δια της εξάλειψης του γένους εξαλείφονται μαζί του και όλα τα είδη· αντιθέτως, αν εξαλείψουμε το είδος δεν είναι βέβαιο ότι θα καταστραφεί και το γένος: διότι το είδος εξαρτάται από το γένος, και όχι το αντίστροφο.
     Η καθαρά πλατωνική προέλευση αυτής της αντίληψη δεν είναι δυνατόν να αμφισβητηθεί, επιπλέον δεν ο Αριστοτέλης στο απόσπασμα Δ 11, 1019a 2-4 των Μεταφυσικών, την αποδίδει άμεσα στον Πλάτωνα.
     Ως προς την φύση και την υπόσταση, υπάρχει επίσης το Πρότερον και το Ύστερον: με αυτή την έννοια πρότερα είναι τα πράγματα που μπορούν να υπάρξουν ανεξάρτητα από άλλα πράγματα, ενώ τα άλλα πράγματα δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς αυτά, διάκριση την οποία συνήθως χρησιμοποιεί και ο Πλάτων.
     Παρά τις διαφορές του ως προς την ορολογία, το κείμενο αυτό δεν διαφέρει σε τίποτα από τα προηγούμενα: το αποδεικνύουν τα αποσπάσματα Δ 1071a1-2 και 1071a 34-35.
     Όπως παρατηρούμε, ο κανόνας του μη συναναιρείσθαι, σύμφωνα τον οποίο η εξάλειψη, κατά την έννοια, ενός μέλους συνεπιφέρει και αυτήν του έτερου, και όχι το αντίστροφο, διαδραματίζει καίριο ρόλο την πλατωνική έρευνα των αρχών. Δια της εφαρμογής του, ο αληθινός φιλόσοφος μπορεί πράγματι να ανακαλύψει τα στοιχεία του πραγματικού. Έτσι για παράδειγμα, αφού η εξάλειψη του επίπεδου επισύρει αναγκαία και αυτήν του στερεού αντικειμένου, το επίπεδο είναι συστατικό στοιχείο του στερεού αντικειμένου, και κατά συνέπεια προηγείται αυτού, διότι «αυτό που είναι απλούστερο και δεν εξαλείφεται κατά την εξάλειψη άλλου πράγματος, είναι εκ φύσεως πρώτο». Εάν, επομένως, το Ασύνθετο, ή το Απλό προηγείται κατά την λογικο-οντολογική τάξη, το Σύνθετο αναγκαία θα έπεται: και όντως το στερεό αποτελείται από τα συστατικά στοιχεία του επίπεδου καθώς και από άλλα στοιχεία· και αυτά ακριβώς προηγούνται ως συστατικά στοιχεία και μέρη του στερεού.
      Θα πρέπει όμως τώρα να προσθέσουμε ότι κατά την μαθηματική έννοια το στερεό αντικείμενο δεν συντίθεται από επίπεδα. Είναι επομένως απαραίτητο να συμπεράνουμε ότι ο Πλάτων, που ήταν προσηλωμένος στην μαθηματική ακρίβεια, δεν θα μπορούσε να  αναφέρεται σε μια σύνθεση του γεωμετρικού στερεού από γεωμετρικά επίπεδα, τα οποία προστιθέμενα το ένα στο άλλο θα σχημάτιζαν ένα στερεό. Εντούτοις, το επίπεδο εξακολουθεί να είναι, κατά μία έννοια, η προϋπόθεση ύπαρξης ενός στερεού αντικειμένου: διότι δεν είναι δυνατόν να συλλάβουμε μια εικόνα τριών διαστάσεων, χωρίς να συλλαμβάνουμε ταυτόχρονα και μια εικόνα σε δύο διαστάσεις. Η αδυναμία αυτή δεν είναι ψυχολογικής τάξεως, αλλά μια αδυναμία πραγματική. Μια εικόνα τριών διαστάσεων δεν θα μπορούσε να υπάρξει αν δεν εμπεριείχε μια εικόνα δύο διαστάσεων. Χωρίς εικόνα δύο διαστάσεων δεν υφίσταται ούτε εικόνα τριών διαστάσεων· με άλλα λόγια η εξάλειψη της εικόνας των δύο διαστάσεων επισύρει και την εξάλειψη της εικόνας των τριών διαστάσεων. Από αυτή την άποψη, η αντικατάσταση των εννοιών προεπινοείται, προάγει κατά την επίνοιαν, από τους όρους προάγει και προϋφέστηκε στις παραγράφους 259-260 της αναφοράς του Σέξτου Εμπειρικού, είναι απολύτως κατανοητή. Η σχέση γένους και είδους είναι επίσης μια σχέση οριοθετούντος προς οριοθετούμενο, διότι για παράδειγμα είναι αδύνατον να συλλάβουμε την έννοια άνθρωπος χωρίς την έννοια του ζώντος. Το είδος δεν κατανοείται χωρίς το γένος, ή δεν μπορεί από οντολογική άποψη να υπάρξει χωρίς το γένος. Αλλά στην σχέση αυτή δεν υπάρχει αμοιβαιότητα, όπως σωστά παρατηρεί ο Σέξτος Εμπειρικός: « (…) αντιθέτως εάν εξαλείψουμε το είδος δεν αληθεύει ότι το γένος καταστρέφεται: διότι το είδος είναι αυτό που εξαρτάται από το γένος και όχι το αντίθετο». Μπορούμε επομένως εύκολα να ορίσουμε των έννοια του ζώντος, χωρίς να έχουμε υπ’ όψη αναγκαία την έννοια άνθρωπος και μπορούμε εξίσου «να συλλάβουμε το μήκος, όπως το αντιλαμβάνεται ο γεωμέτρης, χωρίς το πλάτος»
     Έτσι λοιπόν οι έννοιες του πρότερου και του ύστερου συνδέονται στενά με τον χωρισμό και την μέθεξη: ενώ το πρότερο είναι αυτό που υφίσταται χωριστά (χωρίς), το ύστερο είναι αυτό του οποίου η ύπαρξη οριοθετείται από άλλα πράγματα (την ουσίαν εξ εκείνων), και επίσης αυτό που μετέχει σε άλλα πράγματα. Και ο Αριστοτέλης,  στα Ηθικά Ευδήμεια, εφαρμόζει στις έννοιες του χωρισμού και της μέθεξης τον κανόνα του μη συναναιρείσθαι:
     (…) διότι μόλις εξαλειφθεί αυτό στο οποίο υπάρχει μέθεξη, θα εξαλειφθεί και αυτό που μετέχει στην ιδέα και δέχεται απ’ αυτήν το όνομά του.
     Καταλήγοντας, συμπεραίνουμε ότι κατά την έρευνα των αρχών, ο Πλάτων οδηγήθηκε από έναν «ορθολογικό ρεαλισμό», ο οποίος τον ωθούσε να διακρίνει στοιχεία πραγματικών σχέσεων μέσα στις εννοιολογικές σχέσεις, καθώς και στην θεώρηση της διαλεκτικής ανάλυσης ως ανάλυσης του όντος.
3. Η πλατωνική κριτική των ατομικών φιλοσόφων
     Η ανάλυση του Είναι σε όλο και περισσότερο στοιχειώδεις πραγματικότητες αποκαλύπτει την επίδραση που άσκησε ο Δημόκριτος στον Πλάτωνα. Αλλά η στάση του Πλάτωνα απέναντι στον ατομικό φιλόσοφο υπήρξε καθαρά επικριτική. Παρότι δεν γίνεται καμιά αναφορά στους Λόγους Περί του Αγαθού, θεωρούμε απαραίτητο να παρουσιάσουμε τα σημεία στα οποία η ερευνητική σκέψη του Πλάτωνα κατά την επεξεργασία των αρχών, υπερβαίνει την θεωρία των ατομικών.
     Για τον σκοπό αυτό θα ανατρέξουμε στο πρώτο μέρος της δοξογραφικής ανάλυσης του Σέξτου Εμπειρικού. Παρότι δεν είναι  δυνατή η άμεση σύνδεσή του με τις προφορικές πλατωνικές παραδόσεις, μπορεί να σχετισθεί με την αναίρεση της θεωρίας των σωματιδίων, που εμμέσως αναπτύσσεται στον Τίμαιο:
    (250) Το να λέγει κανείς ότι η αρχή των πάντων είναι ορατή, μας φαίνεται εντελώς αφύσικο. Διότι όλα τα ορατά πράγματα οφείλουν την σύστασή τους στα αόρατα, επειδή αυτό που συντίθεται από κάτι άλλο δεν μπορεί να είναι αρχή αλλά συστατικού εκείνου. Επομένως δεν μπορούμε να αποκαλέσουμε αρχές των πάντων τα ορατά πράγματα, αλλά τα πράγματα που συνιστούν το ορατό, και τα οποία ακριβώς δεν είναι ορατά· έτσι λοιπόν θεώρησαν (οι Πυθαγόρειοι) ότι οι αρχές των όντων είναι άδηλες και αφανείς – όχι όμως όλοι κατά τον ίδιο τρόπο. (252) Διότι αυτοί που θεώρησαν τα άτομα ή ομοιομέρειες, ή  μόρια, ή τα κοινώς νοητά σώματα, αρχές όλων των όντων, αφ’ ενός έπραξαν σωστά, εφ’ ετέρου έσφαλαν. Διότι στον βαθμό που διαπιστώνουν ότι οι αρχές είναι κρυφές (άδηλοι), βρίσκονται σε σωστή κατεύθυνση, αλλά στο μέτρο που αναγνωρίζουν ότι αυτές είναι σωματικές, σφάλουν. (253) Διότι όπως τα νοητά και άδηλα σώματα προηγούνται των αισθητών σωμάτων, κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο θα πρέπει των νοητών σωμάτων να προηγούνται τα ασώματα πράγματα, κατά την ακόλουθη αναλογία: όπως τα στοιχεία της λέξεως δεν είναι λέξεις έτσι και τα στοιχεία του σώματος δεν είναι σώματα· και επειδή δεν μπορεί παρά να είναι είτε σωματικά, είτε ασώματα, θα καταλήξουμε ότι εξάπαντος είναι ασώματα. (254) Δεν είναι όμως δυνατόν να πούμε ότι τα άτομα συμβαίνει να είναι αιώνια, και ότι γι’ αυτό το λόγο – παρότι είναι σωματικά – είναι αρχές των πάντων. Διότι αφ’ ενός, ακόμη και αυτοί που αποκαλούν στοιχεία, είτε τα ομοιομερή, είτε τα μόρια, είτε και τα ελάχιστα άτμητα, δεν τους αναγνωρίζουν αιώνια υπόσταση, ούτε παραδέχονται ότι τα άτομα είναι ανώτερα στοιχεία απ’ αυτά.(255) αφ’ ετέρου, αν δεχθούμε ότι τα άτομα είναι αληθώς αιώνια, κατά τον ίδιο τρόπο που όσοι αποδέχονται ότι το σύμπαν είναι αγέννητο και αιώνιο δεν αναζητούν – αποβλέποντας σε μια θεωρητική σύλληψη – τις αρχές που το διέπουν, έτσι και εμείς, λένε οι πυθαγόρειοι , ως φιλόσοφοι των φυσικών επιστημών, αναζητούμε την θεωρητική σύλληψη αυτού που συνιστά αιώνια και νοητά αυτά τα σώματα. (256) Αυτό δε που τα συνιστά θα είναι είτε σωματικό είτε ασώματο· και δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι σωματικό, διότι τότε θα έπρεπε να δεχτούμε ότι εκτός από αυτά τα σώματα υπάρχουν και άλλα σώματα από τα οποία αυτά προέρχονται, και έτσι, καθώς η σκέψη μας θα εξελίσσεται προς το άπειρο, το σύμπαν θα παραμένει άναρχο· (257) μένει να αποδεχτούμε ότι η σύσταση των νοητών σωμάτων προέρχεται εξ ασωμάτων στοιχείων (…) Επομένως είναι εμφανές ότι οι αρχές των νοητών σωμάτων πρέπει να είναι ασώματες.
     Συνοψίζοντας, τα έσχατα στοιχεία του όντος θα πρέπει λοιπόν να είναι ασώματα, διότι εκτός του ότι οι αιτίες και τα αποτελέσματα είναι αναγκαία διαφορετικής φύσεως, επειδή οι σωματικές υποστάσεις είναι επ’ άπειρον διαιρετές, η αναζήτηση των στοιχείων θα ήταν χωρίς τέλος. Γι’ αυτό και ο Πλάτων θεώρησε ότι θα πρέπει να επιλέξει μια ριζικότερη τοποθέτηση από αυτή των ατομικών φιλοσόφων, και να προσθέσει ότι οι αρχές των σωμάτων δεν είναι μόνο αόρατες αλλά επίσης και ασώματες (νοητά και άδηλα σώματα). Στον Τιμόθεο συναντώνται συχνά αυτές οι έννοιες. Είναι γενικά αποδεκτό ότι τα τρίγωνα από τα οποία προέρχονται τα στοιχειώδη σώματα, δεν ανήκουν στο χώρο του αισθητού. Δικαίως επομένως ο Αλέξανδρος  ο Αφροδισιεύς ορίζει την πλατωνική ανάλυση του αισθητού κόσμου ως την από-σύνθεση των φαινομένων στα νοητά στοιχεία και αρχές τους.

(συνεχίζεται)  

Ο ΠΛΑΤΩΝ VEXATA QUASTIO (σημειον αντιλεγόμενον) (3)

Συνέχεια από: Σάββατο 29 Απριλίου 2017

Η Πλατωνική ερμηνεία του Gadamer αντιτιθέμενη σ'εκείνη του Χάιντεγκερ και του Popper.
Του Giuseppe Girgenti.
          
Αλλά ποιός είναι ο Πλάτων που έχει στον νού του ο Gadamer;
         
Image result for gadamer Ο Πλάτων είναι οπωσδήποτε μία απο τις καθοδηγητικές του γραμμές στην ερμηνευτική του φιλοσοφία! Μάλιστα δέ ο Γκάνταμερ θεωρούσε τις Πλατωνικές του μελέτες τό καλύτερο και πιό πρωτότυπο μέρος της φιλοσοφικής του δραστηριότητος! Αυτό λοιπόν δεδομένου ότι οι μελέτες του δέν αποτελούν μόνον την έκθεση των ιδεών του για την Ελληνική φιλοσοφία αλλά και μία διευκρίνηση τής ερμηνευτικής πρακτικής, τής οποίας η "Αλήθεια και η Μέθοδος" αποτελεί μόνον την θεωρία. Στην συλλογή κειμένων με την επίβλεψη του G. Figal, με την ευκαιρία των εκατοστών του γενεθλίων συναντούμε παρεμβάσεις με τον τίτλο "ο Σωκράτης με το μπαστούνι" και "ο μεγάλος πλατωνιστής του ΧΧ αιώνος". Η συνάντηση τού Γκάνταμερ με την πλατωνική φιλοσοφία χάνεται στα χρόνια του λυκείου και συνέχισε στο πανεπιστήμιο με την Νεοκαντιανή ερμηνεία τού Paul Natorp. Σε τελευταία συνάντηση που είχα με τον Γκάνταμερ στην Χαϊδελβέργη, ακριβώς όταν ετοιμάζαμε την ιταλική έκδοση τής Πλατωνικής θεωρίας των ιδεών του Natorp, θυμόταν ότι στα είκοσί του χρόνια είχε αφιερώσει πολλές εβδομάδες στην διόρθωση των τυπογραφικών αντιγράφων της δεύτερης έκδοσης εκείνου του βιβλίου, που έγινε το 1921. Αυτό το βιβλίο του Natorp υπήρξε και ένα απο τα σημεία εκκίνησης τού Πλάτωνος τού Χάιντεγκερ, ο οποίος δέν μπορούσε να δεχθεί την νεοκαντιανή διάκριση ανάμεσα στο είδος και την ιδέα, η οποία διαβάστηκε σαν αντιπαράθεση ανάμεσα στην παθητική-δεκτική στιγμή και την ενεργητική στιγμή τής γνώσεως. Υπήρξε όμως και ο Πλάτων τον οποίο ανέλυσε με τα εργαλεία τής φιλοσοφίας ο Πώλ Φριντλάντερ.
          Απο εκεί και πέρα η λίστα των πλατωνικών σπουδών του Γκάνταμερ είναι πολύ μεγάλη : ας θυμηθούμε φυσικά την διατριβή του τού 1928 στον Φίληβο του Πλάτωνος (εκδοθείσα το 1931), η οποία χαρακτηρίζει και το ξεκίνημα τής κριτικής του συζήτησης με τον Χάιντεγκερ, η οποία διέγραψε μία αργή και προοδευτική απόσταση! Στην συνέχεια, την διάλεξη για τον Πλάτωνα και τους ποιητάς του 1934, όπου παίρνει θέση στην καταδίκη της τέχνης και της ποιήσεως του Πλάτωνος. Όλα όσα βρίσκουμε σήμερα στους δύο τόμους των πλατωνικών μελετών. Περί της Πολιτείας μπορούμε να θυμηθούμε τα δοκίμια. Το κράτος της παιδείας του Πλάτωνος του 1942 και την ιδέα του Αγαθού ανάμεσα στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη του 1978. Αλλά υπάρχει και ο ιδιωτικός Γκάνταμερ μαζί με την μεγαλύτερη κόρη του! Τέλος αρκεί να διατρέξουμε ακόμη και τους τίτλους των μαθημάτων που έδωσε στην Νάπολη, αρχής γενομένης απο το 1980, για να κατανοήσουμε την σπουδαιότητα που απέδιδε στον Πλάτωνα. Διάλογος και διαλεκτική (1981-82), Οι Προσωκρατικοί (1982-83), Ο Χάιντεγκερ και οι Έλληνες (1983-84), Ο Σωκράτης και ο Σωκράτης του Πλάτωνος. Ερμηνεία των σωκρατικών διαλόγων του Πλάτωνος (1984-85), Η Πολιτεία του Πλάτωνος και η Πλατωνική φιλοσοφία (1986-87), η Αρχή της Δυτικής φιλοσοφίας (1987-88), Η Διαλεκτική του Πλάτωνος (1988-89), κ.τ.λ.
          Σ'αυτά τα χρόνια, δηλαδή μετά το 1980, λαμβάνει χώρα και η συνάντηση τού Γκάνταμερ με τον Πόππερ. Έτσι εάν η αντιπαράθεση για τον Πλάτωνα ανάμεσα στον Χάιντεγκερ και τον Γκάνταμερ διήρκεσε μία ολόκληρη ζωή, η συνάντηση τού Γκάνταμερ με τον Πόππερ συνέβη μόνον όταν οι δύο ήταν ογδοντάρηδες (ο Πόππερ γεννηθείς το 1902 ηταν δύο χρόνια νεώτερος του Γκάνταμερ).
          Και τέλος θα ήθελα να υπεθυμίσω τον διάλογο του Γκάνταμερ με τους μελετητές του Πλάτωνος της σχολής της Τυβίνγκης (ή της Τυβίνγκης-Μιλάνου όπως συνηθίζεται να λέγεται σήμερα), ο οποίος αφορά την νέα ερμηνεία του Πλάτωνος, την αινιγματική του σχέση με τους πυθαγόρειους και το ξαναδιάβασμα των διαλόγων στο φώς των άγραφων, προφορικών δογμάτων, δηλαδή των προφορικών διδασκαλιών τις οποίες είχε φυλαγμένες ο Πλάτων για τους μαθητές της Ακαδημίας. Η πιό σημαντική στιγμή υπήρξε μία συνάντηση στην Tubinga του 1996 και κατά την γνώμη μου δέν είναι αδιάφορη ώς πρός τον πολιτικό Πλατωνισμό, εάν είναι αλήθεια ότι ο Πόππερ τον ερμήνευε στην βάση της σχέσεως ενότης-πολλαπλότης, η οποία είναι ο μετά-μαθηματικός πυρήνας των προφορικών δογμάτων. Για τον Χάιντεγκερ και τον Πόππερ σε σχέση με τον Πλάτωνα, ο Γκάνταμερ εκφράστηκε καθαρά σε πολλά γραπτά. Την κριτική του στον Χάιντεγκερ πάνω απ'όλα στο δοκίμιο Πλάτων και Χάιντεγκερ. Για την κριτική του στον Πόππερ πάνω απ'όλα στο δοκίμιο Πλάτων και η ουτοπική σκέψη. Αλλά μίλησε αρκετά και προφορικά. Για παράδειγμα σε μία βιντεοκασσέττα της "Εγκυκλοπαίδειας των φιλοσοφικών επιστημών στα πολυμέσα", η οποία κυκλοφόρησε στις 11 Απριλίου 1991 με τον τίτλο "Η έννοια της πολιτικής στον Πλάτωνα! Εδώ ο Γκάνταμερ εξηγεί ότι ο Πλάτων ταξίδεψε στις Συρακούσες ενδιαφερόμενος για την Πυθαγόρειο Σχολή και απογοητευμένος απο την διαφθορά και την παρακμή τής αθηναϊκής δημοκρατίας, όπως αναδύεται απο την 7η επιστολή του, στην οποία είναι αποτυπωμένο το ανήσυχο κλίμα που ακολούθησε την νίκη του Δίωνος. Σύμφωνα με τον Γκάνταμερ η πολιτεία του Πλάτωνος θα έπρεπε να διαβαστεί όπως διαβάζονται τα ταξείδια του Γκούλλιβερ του Swift, δηλαδή σαν μία μεγαλειώδης παιδαγωγική εργασία εμψυχωμένη με μία κομψή ειρωνία και με μία ουτοπική ένταση! Οι Νόμοι, σύμφωνα με τον Γκάνταμερ, δέν αντιπροσωπεύουν, όπως ισχυριζόμαστε συνήθως, την απόκτηση συνειδήσεως εκ μέρους του Πλάτωνος τής αδυναμίας πραγματοποιήσεως του πολιτικού του σχεδίου, για τον ουτοπικό χαρακτήρα του οποίου ήταν σίγουρος εξ'αρχής. Ο Γκάνταμερ ισχυρίζεται ότι ο Αριστοφάνης είχε, στην πολιτιστική και πολιτική ζωή της Αθήνας, μία θέση ανάλογη με του Πλάτωνος, καθότι προσπαθεί να παρακάμψει τις διαλυτικές τάσεις της σοφιστικής. Σχετικά με τις γνωστές κατηγορίες για ολοκληρωτισμό του Πλάτωνος που εκτόξευσε ο Πόππερ, ο Γκάνταμερ λυπάται για το γεγονός ότι πολλοί μοντέρνοι ερμηνευτές δέν είναι ικανοί να συλλάβουν χιουμοριστικές και ειρωνικές νύξεις της γλώσσας του Πλάτωνος. Αναφέρεται επίσης και στις δύο τελευταίες του συνεντεύξεις, μία με τον Reale, στις 11 Μαίου του 2000 και την άλλη με τον Bosetti και την Furstenberg στις 16 Φεβρουαρίου του 2002, μερικές εβδομάδες πρίν χαθεί. Φυσικά θα μπορούσαμε να συζητήσουμε επί μακρόν για την αξία αυτών των συνεντεύξεων των τελευταίων του ετών και πράγματι συζητήθηκαν πολύ, αλλά τις χρησιμοποιώ καθότι υπήρξα και άμεσος μάρτυρας! Έχουν το πλεονέκτημα μίας μεγαλύτερης σύνθεσης και κάποιες φορές μία αυθάδεια οφειλόμενη στην προφορική συζήτηση! Πάντως εκείνο που ισχυρίζεται ο Γκάνταμερ στις συνεντεύξεις αντιστοιχεί σε όσα έγραψε, εκτός ίσως απο μία κάποια διαφορά όσον αφορά τον Νίτσε. Ας αρχίσουμε λοιπόν με την κριτική στον Χάιντεγκερ.

Συνεχίζεται

Αμέθυστος. 

Ο ιδανικός διαπραγματευτής αν δεν έχει τίποτα να πει, τουλάχιστον δεν πρέπει να μαδάει


Του Αντώνη Πανούτσου

Έχοντας ψηφίσει «Ναι σε όλα» την περασμένη Πέμπτη το μόνο που εξασφάλισε η κυβέρνηση ήταν η ακριβότερη θέση θεατή σε συνεδρίαση Eurogroup. 
Μετά και από την δήλωση του Δημήτρη Τζανακόπουλου «η απόσταση ανάμεσα στο ΔΝΤ και το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών μπορεί να έχει μειωθεί αλλά παραμένει» είναι σαφές ότι ο Γιουκλίντ Τσακαλώτος από διαπραγματευτής έχει μεταβληθεί σε παρατηρητή διαπραγμάτευσης. Μένοντας στον προθάλαμο των διαπραγματεύσεων, με μόνο στόχο να...
μην μαδάει στον καναπέ ενώ περιμένει το ΔΝΤ και τους Γερμανούς να συμφωνήσουν σε κάποιο πρόγραμμα για την Ελλάδα. 
Όχι ακριβώς ο ρόλος της περήφανης αριστερής κυβέρνησης που είχε ονειρευτεί ο ΣΥΡΙΖΑ τον  Ιανουάριο του ’15. Ούτε τον ρόλο του Σαμουήλ στο Κούγκι που απειλούσε να παίξει ο Καμμένος τινάζοντας τις παγκόσμιες αγορές στον αέρα, έχοντας μετά την αποτυχία στο Eurogroup συμβιβαστεί ότι φτάνει μέχρι να ρίξει τον δείκτη του Χ.Α.Α 20 μονάδες.  
Η κατάρρευση της διαπραγματευτικής θέσης της Ελλάδας ξεκίνησε με την διαπραγματευτική εγωπάθεια του Γιάννη Βαρουφάκη, συνεχίστηκε με την ανοησία του Αλέξη Τσίπρα που προκήρυξε ένα δημοψήφισμα που το αποτέλεσμα του δεν μπορούσε να διαχειριστεί και ολοκληρώνεται  με τον ερασιτεχνισμό του επιτελείου του ΣΥΡΙΖΑ. Ο οποίος στην διαπραγμάτευση θέλησε να κάνει παιχνίδι με τις γερμανικές εκλογές έχοντας σαν μεγαλύτερη προγενέστερη εμπειρία τις εκλογές της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ. Το αποτέλεσμα ήταν το προβλεπόμενο. Οι κυβερνητικές προοπτικές  λίγες και σαφείς.
Το ιδανικό για τον Τσίπρα θα ήταν να περιμένει μέχρι την 15 Ιουνίου. Ελπίζοντας σε μια συμφωνία ΔΝΤ και Βερολίνου, κούρεμα του χρέους μέσα στο ’17 και ανάπτυξη στο 2018. 
Αυτό όμως το σενάριο προϋποθέτει δύο στοιχεία. 
Το πρώτο η Μέρκελ να αντέξει το κόστος της διευθέτησης του ελληνικού χρέους. 
Το δεύτερο ο Αλέξης Τσίπρας να αντιληφθεί ότι η ανάπτυξη δεν έρχεται μέσα από τις μονιμοποιήσεις του δημοσίου. Κάτι που και στην απίθανη περίπτωση που θα συνέβαινε θα είχε να αντιμετωπίσει την νοοτροπία των υπολοίπων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ. Η οποία αν κρίνουμε από τον Σκουρλέτη που δηλώνει έτοιμος να μονιμοποιήσει κάθε συμβασιούχο του ΠΟΕ-ΟΤΑ και την ισχυρή μετά την ψήφιση των μέτρων εσωκομματική αντιπολίτευση δεν θα μπορούσε να εφαρμόσει κανένα σχέδιο ανάπτυξης.
Ένα πολύ πιθανό σενάριο είναι ο ΣΥΡΙΖΑ να πάρει κάποιες ελαφρύνσεις για το χρέος. Οι οποίες όμως θα είναι στο απώτερο μέλλον. Με την οικονομία βαλτωμένη και τον ιδιωτικό τομέα εξαντλημένο ο ΣΥΡΙΖΑ θα χρειαστεί και πέμπτο μνημόνιο. Το οποίο σίγουρα θα ψηφίσει η τετράστερη Θεοδώρα Τζάκρη αλλά κανένας άλλος. Οπότε θα πάει σε εκλογές. Κάτι καταστροφικό αν δεν μπορεί να επικαλεστεί ρύθμιση του χρέους.
Ένα λιγότερο πιθανό σενάριο είναι ο Τσίπρας να ζητήσει κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Καταλαβαίνοντας ότι θα πρέπει να αναλάβει τα αποτελέσματα μιας αποτυχημένης διαπραγμάτευσης ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα την απορρίψει. Μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας του ΣΥΡΙΖΑ με τον Πάνο τον Καμμένο και τον Βασίλη Λεβέντη, θα ικανοποιούσε το όνειρο του Λεβέντη. Αλλά τα όνειρα δεν κρατάνε πολύ.
Το ελάχιστα πιθανό σενάριο είναι ο Αλέξης Τσίπρας να κάνει δημοψήφισμα. Το τι θα λέει δεν θα  παίζει ρόλο. Το νόημα θα είναι «Θέλετε να βγούμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση;». 
Εδώ τα ζητούμενα είναι δύο. 
Ένα να το υπογράψει ο Προκόπης Παυλόπουλος. Στο πρώτο δημοψήφισμα είχε πει «Ας μην ξεχνάμε ότι η αρχαία Ελλάδα υπήρξε η κοιτίδα της άμεσης Δημοκρατίας». Αλλά η Ελλάδα δεν είναι στο επαναστατικό high του 2015, ο Παυλόπουλος είναι αμφίβολο ότι θα βρει και άλλες αναφορές στην αρχαιότητα και μια παραίτηση του θα κλόνιζε την κυβέρνηση από εκεί που δεν το περιμένει. 
Το δεύτερο ζητούμενο είναι ο Τσίπρας να αναλάβει τις ευθύνες του αποτελέσματος και σε ένα τέτοιο δημοψήφισμα ο Τσίπρας θα έχει να ανησυχεί για πολύ πιο σοβαρά πράγματα από τον έρπη.
Το απίθανο σενάριο είναι να τηρηθεί η συμφωνία του Hilton. Η Ελλάδα να πάει με μέτρα μέχρι τέλους του 2018 και όταν θα υπάρξει και η ρύθμιση του χρέους. Ακόμα και για έναν Τσίπρα θα είναι δύσκολο ν' αντέξει να έχει πει ότι κανένα μέτρο δεν θα εφαρμοστεί πριν την ρύθμιση του χρέους. Και εφαρμόζοντας μέτρα να περιμένει την ρύθμιση 18 μήνες.

Οπότε θα γίνει το λογικό. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα περιμένει μέχρι τις 15 Ιουνίου. Στέλνοντας τον Τσακαλώτο να κάνει το παιδί των διαπραγματεύσεων, ελπίζοντας στην καλοσύνη των ξένων και αναπολώντας τον Ιανουάριο του ’15 όταν όλα φαινόντουσαν εύκολα. Προτού οι ιδεοληψίες συγκρουστούν με την πραγματικότητα.  

Να σβηστούν από τον χάρτη

Image result for ο  ISIS ΣΤΟ λΟΝΔΙΝΟ
Γράφει ο Γιώργος Μαλούχος 

Η Δύση συνεχίζει να μετρά ανείπωτες τραγωδίες από την ισλαμική τρομοκρατία και τον ISIS. Αυτή τη φορά ήταν το Μάντσεστερ ο τόπος που χτύπησαν τα κτήνη του χαλιφάτου σπέρνοντας το θάνατο σε δεκάδες αθώα θύματα, στην πλειοψηφία τους νέα παιδιά.

Κι ενώ ο αυτός ο ιδιότυπος πόλεμος όχι απλώς δεν δείχνει να κοπάζει, αλλά, αντιθέτως, διαρκώς κλιμακώνεται, η Δύση, ιδίως η Ευρώπη, δείχνει ταυτόχρονα να παραμένει ανέτοιμη και ανίκανη να τον αντιμετωπίσει ριζικά και σε βάθος.
Εκείνο που κάνει πιο ευάλωτες τις δυτικές κοινωνίες, είναι, σε μεγάλο βαθμό, η ίδια τους η φύση: είναι κοινωνίες ανοικτές με ότι αυτό σημαίνει και συνεπάγεται. Αυτό εκμεταλλεύονται οι στυγνοί δολοφόνοι του φανατικού ισλάμ: τη δημοκρατία την ίδια, την ελευθερία που υπάρχει στη Δύση είναι που στρέφουν εναντίον της.

Όλα αυτά πρέπει επιτέλους να τελειώνουν. Οι απειλούμενες χώρες πρέπει το γρηγορότερο δυνατό να αντιληφθούν ότι πρόκειται για μια φοβερή μορφή πολέμου κι όχι για ένα ζήτημα κινδύνου των πολιτευμάτων τους. Η ισλαμική τρομοκρατία δεν δοκιμάζει τη δημοκρατία στη Δύση. Δοκιμάζει την ίδια την ύπαρξή της.

Ο δυτικός κόσμος, ιδίως η κοινή γνώμη του, οφείλει να αφυπνιστεί επιτέλους και να απαιτήσει από τις κυβερνήσεις και τους υπερεθνικούς οργανισμούς στους οποίους τα κράτη μετέχουν να πολεμήσουν με όσα μέσα διαθέτουν τη μεγαλύτερη μάστιγα των τελευταίων δεκαετιών. Δεν μπορεί να παραμένουμε άλλο πρακτικά βουβοί, όπως μέχρι σήμερα συμβαίνει, απέναντι σε αυτή τη λαίλαπα.

Ο φόβος ότι πραγματικά έκτακτα μέτρα και αυξημένες εξουσίες για την αντιμετώπιση αυτού του κακού μπορεί να έρθουν σε σύγκρουση με τις δημοκρατικές αρχές του κράτους δικαίου, είναι ψευδεπίγραφος και παραπλανητικός. Και, το κυριότερο, ενθαρρυντικός των δολοφόνων τρομοκρατών.

Είναι αδιανόητο να έχουν επιφυλάξεις οι άνθρωποι στις δυτικές χώρες ως προς τις αυξημένες εξουσίες που απαιτούνται για να γίνει έστω μία ουσιαστική αρχή για την καταπολέμηση των τρομοκρατών. Οσο συμβαίνει αυτό, τίποτα δεν μπορεί να κινηθεί πραγματικά. Οι δημοκρατίες δεν κινδυνεύουν από το να αμυνθούν πάση δυνάμει. Κινδυνεύουν από το να μην αμύνονται.

Αυτά τα κτήνη δεν μπορείς να τα πολεμήσεις με συζητήσεις και επιχειρήματα. Δεν μπορείς να τα πείσεις, ούτε να τα αλλάξεις, ούτε να τους αφήνεις χώρο να κινούνται επειδή είναι κατ΄ επίφαση άνθρωποι. Γιατί δεν είναι.
Ένα πράγμα είναι λοιπόν αυτό που μπορεί και πρέπει κανείς να κάνει: μια αποφασισμένη πανστρατιά για να εξαφανιστούν από προσώπου γης.

Πηγή "Το Βήμα"

kostasxan

"Και ταύτα έδει ποιήσαι κακείνα μη αφιέναι"!

nafpaktou 6

Ἐπέστρεψε ἀπό τό δεκαήμερο ταξίδι του στήν Πενσυλβάνια τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν Ἀμερικῆς ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου κ. Ἱερόθεος, ὅπου παρέδωσε ὡς καθηγητής τοῦ Διδακτορικοῦ Προγράμματος Ὀρθοδόξων Σπουδῶν (PhD Program in Orthodox Studies, The Antiochian Orthodox Institute, Antiochian House of Studies), ἐντατικά μαθήματα Πατρολογίας σέ ὑποψηφίους διδάκτορες.
Τό καθημερινό πρόγραμμα περιελάμβανε τέσσερεις ὧρες παραδόσεων, τό πρωΐ, τρεῖς παρουσιάσεις ἐργασιῶν καί σχολιασμό
τους, τό μεσημέρι-ἀπόγευμα, καί κατ' ἰδίαν συζήτηση μέ τούς διδακτορικούς, τό βράδυ. Δηλαδή, τά μαθήματα διαρκοῦσαν 12-13 ὧρες καθημερινά, ἀπό τίς 9 πμ. μέχρι τίς 10 μμ.
Τό γενικό θέμα τῶν παραδόσεων τοῦ Σεβασμιωτάτου ἦταν «Φιλοσοφική καί Πατερική Θεολογία κατά τόν 4ο αἰώνα», ἐνῶ οἱ καθημερινές παραδόσεις εἶχαν τά ἑξῆς θέματα:
Μεταφυσική φιλοσοφία: α) Ὁρισμός καί ἀρχές τῆς φιλοσοφίας, β) Κλασσική μεταφυσική: Πλάτων - Ἀριστοτέλης, γ) Οἱ Νεοπλατωνικοί φιλόσοφοι.
Φιλοσοφοῦντες θεολόγοι καί Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας: α) Ἡ φιλοσοφική θεολογία τῶν Ἀρειανῶν, β) Οἱ Πατέρες γνώριζαν τήν φιλοσοφία, χωρίς νά εἶναι φιλόσοφοι, γ) Οἱ Πατέρες ἐναντίον τῆς φιλοσοφίας-μεταφυσικῆς.
Πατέρες καί Νεοπλατωνισμός: α) Διαφορά μεταξύ τῶν Πατέρων καί τῶν Νεοπλατωνικῶν, β) Ἅγιος Διονύσιος Ἀρεοπαγίτης, γ) Ἱερός Αὐγουστῖνος.
Ἡ ἐμπειρία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὡς βάση τῆς Πατερικῆς θεολογίας: α) Ἐμπειρική ὁρολογία, β) Ἐμπειρική μεθοδολογία, γ) Ἐμπειρική γνωσιολογία - Πεπλανημένη ἐμπειρία.
Πατερικά ἑρμηνευτικά κλειδιά: α) Πατερική θεολογία - ἑρμηνευτικά κλειδιά, β) Ἑρμηνευτικά κλειδιά τῆς Τριαδολογίας, γ) Ἑρμηνευτικά κλειδιά τῆς Χριστολογίας, τῆς Ἐκκλησιολογίας, καί τῆς ἐσχατολογίας, δ) Γενική ἀνασκόπηση - συμπέρασμα.
Ὁ Σεβασμιώτατος ἀνέλυσε τά θέματα αὐτά βάσει τῆς θεολογίας τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας καί συγχρόνων Ὀρθοδόξων θεολόγων, κυρίως τοῦ μεγάλου θεολόγου π. Ἰωάννου Ρωμανίδη, πού μεγάλωσε στήν Ἀμερική καί παρουσίασε τήν ἀκραιφνῆ ὀρθόδοξη θεολογία, ἀποκαθαίροντάς την ἀπό προσμίξεις, παρανοήσεις καί ψευδομορφώσεις.
Οἱ ἐργασίες τῶν διδακτορικῶν, τίς ὁποῖες ἤδη εἶχαν ἑτοιμάσει, εἶχαν ὡς θέματα μελέτης κεφάλαια τῶν βιβλίων τοῦ Σεβασμιωτάτου, πού ἔχουν μεταφρασθῆ στά ἀγγλικά.
Ὁ κάθε διδακτορικός παρουσίασε δύο ἐργασίες. Τό ἴδιο θέμα μποροῦσε νά ἀναπτυχθῆ τό πολύ ἀπό δύο διδακτορικούς.
Συνολικά ἐκπονήθηκαν 22 ἐργασίες ἐπί τῶν βιβλίων τοῦ Σεβασμιωτάτου.
Ἡ διδακτορική τους διατριβή θά ἐκπονηθῆ μετά τήν παρακολούθηση συγκεκριμένων μαθημάτων, τήν ἐκπόνηση καί ἄλλων ἐργασιῶν, καί μέ τήν κατεύθυνση πού θά λάβουν ἀπό τόν κάθε καθηγητή.
Ἡ λειτουργία τοῦ Τμήματος PhD Program in Orthodox Studies θεωρεῖται ἱστορικῆς σημασίας, ἀφοῦ εἶναι τό πρῶτο Τμῆμα χορήγησης διδακτορικῶν διπλωμάτων ὀρθόδοξης θεολογίας στήν Ἀμερική.
Μέχρι σήμερα οἱ κάτοχοι master ὀρθόδοξης θεολογίας πού ἤθελαν νά λάβουν διδακτορικό, ἔπρεπε νά φοιτήσουν στίς Θεολογικές Σχολές τῆς Εὐρώπης.
Ὅπως ἔχει παρατηρηθῆ, ἡ Ἀμερική εἶναι μιά χώρα ὅπου πολλά θεολογικά καί φιλοσοφικά ρεύματα συναντῶνται καί διαλέγονται.
Εἶναι μιά χώρα στήν ὁποία ἡ ὀρθόδοξη πατερική θεολογία ἔχει πολλά νά προσφέρη, διά μέσου καί τῆς ποιμαντικῆς τῶν ὀρθοδόξων ποιμένων καί τοῦ λόγου τῶν ὀρθοδόξων θεολόγων.
Αὐτή ἡ πραγματική ἀνάγκη δημιούργησε καί τό Τμῆμα Διδακτόρων, στό ὁποῖο δίδαξε ὁ Σεβασμιώτατος.
nafpaktou 8
nafpaktou 1
nafpaktou 1
nafpaktou 1
nafpaktou 1
nafpaktou 1
nafpaktou 1


ΣΧΟΛΙΟ: Πολύ σημαντικές πρωτοβουλίες. Μόνο πού ο Ιερόθεος Βλάχος είναι παρουσιαστής τών θεμάτων δέν είναι ερευνητής, ούτε μελετητής. Δέν κατέχει τά θέματα. Η τραγική ορθόδοξη προχειρότης δυστυχώς μεταφυτεύεται.

Αμέθυστος
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...