Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2017

Το Άγιο Πνεύμα στην ζωή του Ιησού (6)

Συνέχεια από : Τρίτη, 16 Ιουλίου 2013

ΠΕΡΙ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΛΗΡΙΚΑΛΙΣΜΟΥ
ΑΝΗΚΕΙ ΗΔΗ ΚΑΘ’ ΟΛΟΚΛΗΡΙΑΝ ΣΤΗΝ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΙΡΕΣΗ
ΑΠΟ ΤΟ ΧΡΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΧΥΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

Η Εκκλησία διαθέτει πάρα πολλά μέσα για να μας φέρει σε επαφή με την βάπτιση τού Ιησού και το μυστήριο του χρίσματός του. Ένα είναι η λειτουργική εορτή τής βαπτίσεως του Ιησού που ξαναζωντανεύει το ιστορικό γεγονός, όπως είναι στην ίδια την Φύση τής εορτής. Ακόμη πιο σημαντικό όμως είναι τό μυστηριακό μέσο,  διά μέσου τού βαπτίσματος του ιδίου και ιδιαιτέρως διά τού χρίσματος: Τόσο το χρίσμα που παρέμεινε σήμερα σαν συμπληρωματική τελετή του βαπτίσματος, όσο και το χρίσμα που κατέληξε σιγά-σιγά να αποτελεί μία αυτόνομη τελετή, που ονομάζεται «μύρωμα», δηλαδή, κατά γράμμα, το μύρωμα, το χρίσμα. 
  
Αναφερόμενοι σ’αυτό το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της βάπτισης, ο Παύλος γράφει: Είναι ο ίδιος ο Θεός που μας βεβαιώνει, μαζί με σας, εν Χριστώ, που μας προσέφερε το χρίσμα, που μας σφράγισε, και μας έδωσε την προκαταβολή τού πνεύματος στις καρδιές μας (2 Κορ 1,21) [Ας δούμε όμως τι λέει ακριβώς το κείμενο: Διότι όλες οι υποσχέσεις του Θεού εις το πρόσωπον του Χριστού πραγματοποιούνται και δι’αυτού λέγομεν το αμήν εις τον Θεόν προς δόξαν του. Εκείνος δε που μας στερεώνει μαζί μ’εσάς εις τον Χριστόν και μας έχρισε, είναι ο Θεός, ο οποίος και μας εσφράγισε και έδωκε στις καρδιές μας το πνεύμα σαν αρραβώνα]. 

Στην Χρυσή εποχή των Πατέρων τής Εκκλησίας, τον  τέταρτο αιώνα, αυτή η στιγμή του μυστηριακού χρίσματος ήταν προνομιακή ευκαιρία για να φανερώσει η Εκκλησία στους πιστούς, το άρρητο μυστήριο της συμμετοχής τους στο χρίσμα τού Χριστού. «Αφού γίνατε μέτοχοι του Χριστού, έλεγε στους πιστούς του ο Επίσκοπος της Ιερουσαλήμ, πολύ σωστά ονομάζεστε "Χριστοί" (Δηλαδή χρισμένοι, καθαγιασμένοι), και γιά σάς ο Θεός είπε: μην αγγίζετε τους χειροτονημένους μου (ψαλμ 105, 15).[104,15 μή άψησθε των χριστών μου καί εν τοίς προφήταις μου μή πονηρεύεσθε]  Γίνατε Χριστοί, επειδή δεχθήκατε την σφραγίδα του Αγίου Πνεύματος… Και ο Ιησούς επίσης, αφού εβαπτίσθη στον Ιορδάνη και αφού μετέδωσε στα ύδατα το άρωμα τής θεότητός του, ανέβηκε από αυτά και το Άγιο Πνεύμα κατέβηκε προσωπικά πάνω σ’αυτόν. Και σε εσάς, όταν ανεβήκατε από το βαπτιστήριο των ιερών πηγών, δόθηκε  το χρίσμα, το οποίο είναι εικόνα εκείνου που έχρισε τον Χριστό, δηλαδή του Αγίου Πνεύματος» (Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, κατηχήσεις 3,1) 

Η Εκκλησία είπαμε πώς διαθέτει διάφορα μέσα, για να μας φέρει σε επαφή με το μυστήριο του χρίσματος του Ιησού. Αλλά όλα αυτά τα μέσα, όπως πάντα, μένουν ανενεργά, εάν δεν προστίθεται σ’αυτά, η προσωπική προσπάθεια. Στο ιστορικό επίπεδο (η βάπτιση του Ιησού στον Ιορδάνη) και στο μυστηριακό (η βάπτιση μας και το μύρωμα μας), πρέπει να προσθέσουμε το υπαρξιακό επίπεδο ή το ηθικό. Μάλιστα δε όλα όσα μας αποκάλυψε ο λόγος του Θεού μέχρις εδώ, γύρω από το μυστήριο του χρίσματος, τείνει σ’αυτό το πρακτικό επίπεδο, τείνει να φέρει σε μας τον καρπό του. Και ο καρπός είναι αυτός: γινόμαστε εμείς οι ίδιοι «το καλό άρωμα του Χριστού» μέσα στον κόσμο. 

Εξαγιάζοντας το λάδι που χρησιμοποιείται στο χρίσμα και στο μύρωμα τού βαπτίσματος, στην σχετική ακολουθία της Μ.Πέμπτης, ο επίσκοπος λέει: «Αυτό το χρίσμα ας τους διαπεράσει και ας τους εξαγιάσει ώστε, ελεύθεροι από την φθορά της γεννήσεως των και εξαγιασμένοι, ναός της δόξης σου, να εξαπλώσουν το άρωμα μίας άγιας ζωής». 

Ο Ωριγένης μας πληροφορεί πώς οι Εθνικοί του καιρού του, αμφισβητούσαν τους Χριστιανούς λέγοντας: πώς μπορεί ένας μόνον άνθρωπος, που έζησε επι πλέον σ’ένα άγνωστο χωριό της Ιουδαίας, να γεμίσει τον κόσμο ολόκληρο με το άρωμα της γνώσεως του Θεού, όπως μας λέτε εσείς οι Χριστιανοί; (επίσης 2 Κορ 2,14). Ο Ωριγένης απαντούσε λέγοντας: ο Ιησούς μπορεί να το πραγματοποιήσει, διότι εξαγίασε με το Θείο Πνεύμα και απέστειλε στον κόσμο έναν μεγάλο αριθμό μαθητών, οι οποίοι αφιερώθηκαν στην σωτηρία των ανθρώπων, ζώντας με καθαρότητα, και ορθότητα, διδάσκοντας το ίδιο το δόγμα του Ιησού. Χάρη σ’ αυτούς το πολύτιμο λάδι που απλώθηκε στην κεφαλή του αληθινού Ααρών που είναι ο Χριστός, κατεβαίνει μέχρι την άκρη του ενδύματος του (Ψαλμ 133,2) διαμοιράζεται δηλαδή σε όλο το σώμα της Εκκλησίας, και μέσω αυτής σ’ολόκληρο τον κόσμο (Ωριγένης, Κατά Κέλσου VI 79). 

Εμείς είμαστε εκείνοι οι μαθητές που σταλθήκαμε σ’ολόκληρο τον κόσμο για να εκχύσουμε το καλό άρωμα του Χριστού! Για να αποκτήσουμε δε αυτό, πρέπει και εμείς να σπάσουμε το δοχείο του αλάβαστρου της ανθρωπότητός μας, δηλαδή πρέπει να νεκρώσουμε τα έργα της σάρκας, τον παλαιό άνθρωπο, που μας εμποδίζει, που λειτουργεί σε μας σαν ένα προκάλυμμα, στην διάχυση και ακτινοβολία του πνεύματος. Το άρωμα του Χριστού ελευθερώνεται από τους καρπούς του πνεύματος: Εάν σε μας υπάρχουν οι καρποί του πνεύματος, οι οποίοι είναι κατά τον Παύλο, «αγάπη, χαρά, ειρήνη, υπομονή, μακροθυμία, χρηστοήθεια, αγαθωσύνη, πίστις, πραότης, εγκράτεια (Γαλ 5,22), τότε χωρίς κάν να το αντιλαμβανόμαστε (και ίσως σε μας αντιθέτως γίνεται αντιληπτή μόνον η μυρωδιά της αμαρτίας μας), κάποιος θα ακούσει γύρω μας λίγο από τον ήχο του πνεύματος του Χριστού. 

Ο κόσμος έχει τόση ανάγκη να αισθανθεί ένα τέτοιο άρωμα του Χριστού. Το χρειάζεται για να γλιτώσει από την φθορά ή τουλάχιστον, για να φανερωθεί και να κριθεί: Εμείς, γράφει ο Απόστολος, είμεθα ευωδία του Χριστού εις τον Θεόν, μεταξύ εκείνων που σώζονται και εκείνων που χάνονται, δια τούτους μέν οσμή που από θάνατον οδηγεί εις θάνατον, δι’εκείνους δε οσμή που απο ζωήν οδηγεί εις ζωήν(2 Κορ 2,15). 

Ας κλείσουμε αυτό το κεφάλαιο με την προσευχή που απευθύνει ο επίσκοπος στον Θεό, στην λειτουργία του χρίσματος της Μεγάλης Πέμπτης, «Ώ Πάτερ, που εξαγίασες τον μονογενή σου Υιό με το χρίσμα του Αγίου Πνεύματος και τον συνέταξες Μεσσία και Κύριο, επέτρεψέ μας, τους μετέχοντες στον εξαγιασμό του, να είμαστε μάρτυρες στον κόσμο του Σωτηριώδους του έργου». [Μάρτυρες κατευθείαν, σωτήρες τού κόσμου. Παίρνουμε τό καλάμι μας καί ξεκινάμε τό μαρτύριο τής σωτηρίας.]

Συνεχίζεται.  

Σχόλιο: Κατορθώσαμε  ήδη να δούμε πώς η Καθολική λεγόμενη Εκκλησία η ακριβέστερα η Εκκλησία του Βατικανού ανέδειξε μία νέα Εικόνα και ομοίωση τού ανθρώπου με τον Θεό, το μυστήριο του χρίσματος ακριβώς, στο οποίο μυστικά στηρίζεται και η φιλοσοφία του προσώπου. 

Αμέθυστος. 

Δείτε εδώ όλες τις αναρτήσεις.

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΩΑΝΝΗ – Ignace de la Potterie (44)

           
            IGNACE  DE LA POTTERIE, S. J.
           Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΩΑΝΝΗ
                            ΤΟΜΟΣ  1ος
   Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ. ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ
                         ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ
                ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ
5ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ :  Ο ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΣ, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ
ΙΙ. Οι πέντε υποσχέσεις
Ε. Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΠΛΗΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ (συνέχεια 4η)
3. Η αποκάλυψη του Πνεύματος της αληθείας (στ. 13γ-15)

γ. ἀναγγελεῖ
   

  Η νέα αυτή μορφή με την οποία το Πνεύμα θα «ομιλήσει» περιγράφεται στην συνέχεια της υπόσχεσης με τις λέξεις (τα ερχόμενα) ἀ ν α γ γ ε λ ε ῖ  ὑ μ ῖ ν (στ. 13γ,14γ, 15γ). Ας θυμηθούμε ότι στην δομή του κειμένου, το ρήμα ἀναγγελεῖ ερμηνεύει το πραγματικό νόημα του λαλήσει του Πνεύματος, και συνιστά, πέρα από το λαλήσει, την ουσιαστική ερμηνεία τής διατύπωσης ὁδηγήσει ὑμᾶς εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν.
     1. Θα πρέπει επομένως να ερευνήσουμε το ακριβές νόημα του ρήματος ἀναγγέλλειν. Οι περισσότεροι σχολιαστές δεν αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία και το μεταφράζουν «θα ανακοινώσει», σαν να αποτελεί περιεχόμενο της κηρυγματικής ορολογίας, ή σαν να έχει το ίδιο ακριβώς νόημα με το απλό ρήμα ἀγγέλλειν ή τα σύνθετα ἀπαγγέλλειν και καταγγέλλειν. Δεν πρόκειται όμως γι’ αυτό ακριβώς το νόημα.
     Το πρώτο νόημα του ἀν-αγγέλλειν είναι σαφές: «αγγέλλειν εκ νέου (ἀν), εκτελώντας μιαν αποστολή», «επανέρχεται για να αναγγείλει». Συχνά όμως έχει ένα ευρύτερο νόημα: «αναγγέλλω ή αποκαλύπτω κάτι που μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν άγνωστο ή μυστικό· εν συντομία: «ξεσκεπάζω», «αποκαλύπτω». Για παράδειγμα στις Πράξεις 19,18:  ἤρχοντο… ἀ ν α γ γ έ λ λ ο ν τ ε ς  τὰς πράξεις αὐτῶν, που σημαίνει  «αποκαλύπτοντες τα έργα τους».
     Η απόχρωση αυτή του αποκαλύπτω συναντάται κυρίως σε κείμενα θρησκευτικού περιεχομένου· σε πολλές περιπτώσεις προστίθεται το νόημα της «διακήρυξης», όταν αυτό που φανερώνεται, αποκαλύπτεται, έχει το νόημα επίσημης αναγγελίας, δημόσιας ανακοίνωσης (οπότε τα δύο σκέλη του ρήματος ἀνα- και αγγέλλειν αποκτούν πλήρες νόημα). Στην ελληνική μετάφραση της Βίβλου το ρήμα αναγγέλλειν συναντάται συχνά στον Ησαΐα και στον Ιερεμία: τις περισσότερες φορές μπορεί να μεταφραστεί ως «αποκαλύπτω» (π.χ. Ησ., 40,21): πρόκειται συνήθως για την αποκάλυψη και την αναγγελία εσχατολογικών συμβάντων. Το ρήμα αυτό αναφέρεται επίσης στο βιβλίο του Δανιήλ, και γενικότερα σε ό,τι έχει σχέση με αποκάλυψη: στις περιπτώσεις αυτές έχει αποκλειστικά το νόημα του «φανερώνω». Το ρήμα αναγγέλλειν, στις δύο του μορφές επανέρχεται στην Κ. Δ.· καθώς επίσης και στα κείμενα αποκαλυπτικής εμπνεύσεως των πρώτων χριστιανικών χρόνων: σε αυτά τα κείμενα σύνηθες νόημα του ρήματος είναι «αποκαλύπτω το κεκαλυμμένο νόημα ενός οράματος ή ενός μυστηρίου».
     2. Στο 4ο Ευαγγέλιο ο όρος φαίνεται να έχει επίσης το νόημα της αποκαλυπτικής παράδοσης. Εκτός από τον στ. 16,13 τον συναντάμε δύο ακόμη φορές (4,25 και 16,25): είναι χαρακτηριστικό το ότι, ακριβώς όπως και στον εν λόγω στίχο, κοντά στο ρήμα ἀναγγέλλειν βρίσκεται το ρήμα λαλεῖν με το νόημα του αποκαλυπτικού λόγου. Στον στ. 4,25, όταν ο Ιησούς αναγγέλλει την έλευση του Πνεύματος, η Σαμαρείτιδα απαντά: «Οἶδα ὅτι Μεσσίας ἔρχεται…· ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος, ἀναγγελεῖ ἡμῖν πάντα», που συνήθως μεταφράζεται «θα μας ανακοινώσει όλα τα πράγματα». Αλλά ο Χριστός εδώ έχει μεσσιανική παρουσία, είναι αυτός που «αποκαλύπτει» τα θεία πράγματα· σωστότερη απόδοση είναι «θα μας γνωρίσει τα πάντα», ή, ακόμη καλύτερα « θα μας αποκαλύψει τα πάντα».
     Το δεύτερο απόσπασμα βρίσκεται στο τέλος της δεύτερης αποχαιρετιστήριας ομιλίας, και το συναντήσαμε προ ολίγου: «Ταῦτα ἐν παροιμίαις λελάληκα ὑμῖν· ἀλλ' ἔρχεται ὥρα ὅτε οὐκέτι ἐν παροιμίαις λαλήσω ὑμῖν, ἀλλὰ παρρησίᾳ περὶ τοῦ πατρὸς ἀπαγγελῶ ὑμῖν» (16,25). Η αντίθεση ανάμεσα στην διδασκαλία με παραβολές και την καθαρή αποκάλυψη που θα ακολουθήσει, αποδεικνύει ότι ο Ιωάννης εδώ χρησιμοποιεί το θέμα των παραβολών που προκύπτει από την αποκαλυπτική παράδοση. Θα πρέπει επομένως να  μεταφράσουμε: «Αλλά θα σας παραδώσω την πραγματική αποκάλυψη περί του Πατρός». Για να μεταφράσουμε σωστά το ρήμα ἀναγγέλλειν είναι απαραίτητο να λάβουμε υπ’ όψη το αποκαλυπτικό υπόβαθρο του νοήματος: δεν υποδεικνύει μια εντελώς νέα αποκάλυψη, όπως αυτές που παραδόθηκαν σε πολλούς προφήτες· προσδιορίζει, θα μπορούσαμε να πούμε, τον δεύτερο χρόνο της αποκάλυψης, αυτόν που αποτελεί το δεύτερο σκέλος του παραβολικού θέματος. Όντως, η φανέρωση με την μορφή της αποκάλυψης, παραδόθηκε σε δύο χρόνους: πρώτα παραδόθηκε ή μεταδόθηκε με έναν μυστηριώδη τρόπο, ένα όραμα, ή μια αινιγματική παραβολή· και μόνο αργότερα ακολούθησε η ερμηνεία, η καθαυτό επεξήγηση. Το ἀναγγέλλειν υπήρξε ο όρος που προσδιόρισε αυτήν την «ερμηνεία», αυτή την αποκάλυψη του δεύτερου χρόνου. Το ίδιο ισχύει ασφαλώς και για το κείμενο του στ. 16,25: ο Χριστός ομίλησε ἐν παροιμίας, με λόγους αινιγματικούς και μυστηριώδεις· το Πνεύμα στο εξής θα αναλάβει το ἀναγγέλλειν. Αυτή είναι η ορολογία της αποκαλυπτικής παράδοσης. Επομένως το Πνεύμα δεν είναι αυτό που θα προσφέρει νέες αποκαλύψεις, οι οποίες θα είχαν προορισμό να επεκτείνουν και να διευρύνουν τις αποκαλύψεις του Ιησού, αλλά θα ερμηνεύσει το μυστηριακό περιεχόμενο της αποκάλυψης του Ιησού, θα φανερώσει το πλήρες νόημα.
     3. Τίποτε δεν δικαιολογεί μια διαφορετική ερμηνεία του ἀναγγέλλειν στο απόσπασμα 16,13-15 που εξετάζουμε. Ποια είναι όμως ακριβώς η πραγματικότητα, ή ο μυστηριακός λόγος που το Πνεύμα έχει την αποστολή να «φανερώσει»; Στους στίχους 14-15 το ρήμα έχει ένα νόημα απόλυτο· αλλά η κατασκευή της πρότασης δείχνει ότι θα πρέπει να αναζητήσουμε το νόημα του στο μέρος την πρότασης που προηγείται: ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται. Το Πνεύμα θα φανερώσει «αυτά που παρέλαβε από τον Χριστό», «αυτά που ήκουσε» από αυτόν· το Πνεύμα θα μεταφέρει κατ’ αρχήν στους μαθητές την «ερμηνεία» των λόγων του Ιησού. Στον στ. 13 το ρήμα ἀναγγελεῖ συνοδεύεται από τα ερχόμενα: «θα σας φανερώσει τα ερχόμενα». Η χρήση του όρου τα ερχόμενα προσδίδει ένα καθαρά εσχατολογικό χαρακτήρα σε ολόκληρο τον στίχο. Αλλά θα επανέλθουμε σύντομα στην ακριβή σημασία αυτής της έκφρασης.
     Στη βάση αυτής της ερμηνείας του τριπλού ἀναγγελεῖ μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ο Ιωάννης χρησιμοποίησε δύο διαφορετικά ρήματα για να προσδιορίσει τις δύο σημαντικές φάσεις της εσχατολογικής αποκάλυψης. Στην πρώτη περίοδο τοποθετείται η οριστικοποίηση της καθαυτό αποκάλυψης, η αποστολή του Χριστού ως Αποκαλύπτοντος: στα κείμενά μας προσδιορίζεται από το ρήμα λαλεῖν· η αποκάλυψη αυτή του Χριστού είναι ήδη η ἀλήθεια. Θα ακολουθήσει όμως η εποχή της ερμηνείας, ο χρόνος της επεξήγησης της αποκάλυψης του Ιησού: αυτή είναι η εποχή του ἀναγγέλλειν του Πνεύματος· και θα συνεχιστεί σε όλη την διάρκεια των έσχατων χρόνων, δηλαδή ε ἰ ς τὸν αἰῶνα (14,16). Ο δε όρος λαλήσει χρησιμοποιείται επίσης σε σχέση με την μελλοντική διδασκαλία του Πνεύματος, για να αναδείξει το γεγονός ότι το έργο του Πνεύματος αναφέρεται εξ ολοκλήρου σε αυτό του Ιησού, του οποίου επαναλαμβάνει και επαναφέρει μεταξύ μας τον λόγο της αληθείας. Μόνο η σύνθεση των δύο φάσεων της αποκάλυψης, η ένωση του λαλεῖν και του ἀναγγέλειν, της αποκαλύψεως του Ιησού και της αποκαλύψεως του Πνεύματος, συνιστά τήν πᾶσαν  ἀλήθειαν· ο λόγος της αληθείας ελέχθη από τον Χριστό και θα ερμηνεύεται στο εξής από το Πνεύμα. Μόνο το Πνεύμα μπορεί επομένως να μας εισάγει την «πλήρη αλήθεια».
     4. Θα πρέπει τώρα να προσδιορίσουμε το νόημα της έκφρασης τά ἐρχόμενα του στ. 13. Ορισμένοι συγγραφείς υποστήριξαν ότι ο Ιησούς εδώ υπόσχεται στους μαθητές του το χάρισμα της προφητείας· και σπεύδουν να συμπεριλάβουν σε αυτή την υπόσχεση τις μελλοντικές αναγγελίες που περιλαμβάνονται στην Αποκάλυψη του Ιωάννου. Είναι όμως προφανές ότι ο Ευαγγελιστής δεν έχει κατά νου το χάρισμα της προφητείας με την στενή έννοια, δηλαδή της δυνατότητας να προλέγει κανείς το μέλλον. Η ορολογία του στίχου το αποκλείει. Επιπλέον, πώς ο Ιωάννης θα αναδείκνυε ξαφνικά εδώ ένα ιδιαίτερο χάρισμα το οποίο δεν αναφέρεται σε κανένα άλλο σημείο του κειμένου; Είναι απαραίτητο να θυμηθούμε ότι η φράση τὰ ἐρχόμενα ἀναγγελεῖ ὑμῖν ερμηνεύουν το ρόλο του Πνεύματος «να οδηγήσει (τους μαθητές) στην πληρότητα της αλήθειας»: δεν είναι δυνατόν να υποθέσουμε ότι «η γνώση της πληρότητας της αλήθειας», (που είναι η αλήθεια του Ιησού), συνίσταται στο χάρισμα της προφητείας, το οποίο είναι επιπλέον προνόμιο μόνο των ολίγων.
     Οι Barrett και Lightfoot προτείνουν μια διαφορετική ερμηνεία: σύμφωνα με τους λόγους του Ιησού στον Μυστικό Δείπνο τὰ ἐρχόμενα σήμαιναν τα γεγονότα που θα ακολουθούσαν δηλαδή το πάθος, και είχαν ήδη έναν εσχατολογικό χαρακτήρα. Η ερμηνεία αυτή μας φαίνεται εξαιρετικά περιοριστική. Ακριβώς όπως ξεχωρίζουμε, στον Ιωάννη, ανάμεσα «στην ώρα του Ιησού» και την «ώρα» γενικώς, θα πρέπει να ξεχωρίσουμε  επίσης τὰ ἐρχόμενα ἐπ' αὐτὸν (=Ιησοῦν), (18,4), που αναφέρονται ασφαλώς στο πάθος του Ιησού, από την γενική διατύπωση τὰ ἐρχόμενα.
      Θα πρέπει μάλλον να δεχτούμε ότι αυτή η έκφραση προσδιορίζει την εσχατολογική τάξη στο σύνολό της, δηλαδή «την νέα τάξη πραγμάτων που θα προέλθει από τον θάνατο και την ανάσταση του Χριστού». Αλλά για να στηρίξουμε αυτή την ερμηνεία θα πρέπει να ανατρέξουμε στην φιλολογική της προέλευση. Σε γενικές γραμμές αγνοείται το γεγονός ότι η έκφραση ἀναγγελεῖν τὰ ἐρχόμενα προέρχεται από την ελληνική Βίβλο. Στον Ησαΐα τὰ ἔσχατα, καὶ τὰ ἐπερχόμενα (41,22) χρησιμεύουν στην περιγραφή των μεγάλων γεγονότων των μεσσιανικών χρόνων. Και σε πολλές περιπτώσεις, η έκφραση αυτή, ή κάποια παρεμφερής, σχετίζεται άμεσα με το ρήμα ἀναγγέλειν, όπως ακριβώς και στον Ιωάννη (16,13). Στη μεγάλη κρίση κατά των εθνών ο Γιαχβέ λέει στους ψεύτικους θεούς: «ἀναγγείλατε ἡμῖν τὰ ἐπερχόμενα ἐπ᾿ ἐσχάτου, καὶ γνωσόμεθα ὅτι θεοί ἐστε» (41,23). Μόνο ο Γιαχβέ είναι αυτός που μπορεί να αποκαλύψει τα μελλοντικά γεγονότα, διότι αυτός είναι ο δημιουργός τους: ὁ ποιήσας τὰ ἐπερχόμενα (45,11).
     Η διατύπωση του Ιωάννη τοποθετείται στην προέκταση αυτής της προφητείας, παρότι το νόημα της είναι περισσότερο αποκαλυπτικό. Στον στ. 4,25, στον οποίο ομιλεί η Σαμαρείτιδα, το ἀναγγελεῖν των μελλόντων έχει ακόμη το αδιαφοροποίητο νόημα μιας προϋπόθεσης της έλευσης του Μεσσία. Αλλά στους αποχαιρετιστήριους λόγους, αφού ολοκληρώσει το δικού του λαλεῖν στον κόσμο (12,50), ο Ιησούς αναφέρεται στην λειτουργία του ἀναγγέλειν στο μέλλον, και την αναθέτει στον Πνεύμα της αληθείας. Πώς αντιλαμβανόμαστε σ’ αυτό το πλαίσιο «τα ερχόμενα»; Το νόημα της έκφρασης δεν μπορεί να είναι πλέον μεσσιανικό όπως στον Ησαΐα, αφού αναφέρεται στην εποχή του Πνεύματος. Το περιεχόμενό της γίνεται εσχατολογικό: προσδιορίζει την δεύτερη φάση των έσχατων χρόνων, αυτή που αρχίζει με την αναχώρηση του Ιησού, δηλαδή την νέα οικονομία της σωτηρίας, που εγκαινιάζεται με τον θάνατο και την ανάσταση του Χριστού και την δωρεά του Πνεύματος· με μια λέξη τους χρόνους της Εκκλησίας.
     5. Ένα τελευταίο σημείο μένει να διευκρινιστεί: η αλλαγή του αντικειμένου τού ρήματος ἀναγγέλειν περνώντας από τον στ.13 στους στ.14-15· στον πρώτο απ’ αυτούς τους στίχους το Πνεύμα θα φανερώσει «τα ερχόμενα»· στους δύο επόμενους, ο Ιησούς λέγει ότι το Πνεύμα θα αποκαλύψει «αυτό που έλαβε από εκείνον». Πρόκειται για δύο διαφορετικά αντικείμενα: στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για την ερμηνεία των έσχατων χρόνων· στην δεύτερη αφορά μάλλον την ερμηνεία του μυστηρίου του Ιησού. Γιατί αυτή η διαφοροποίηση; Και αν υπάρχει κάποια ομοιότητα ανάμεσα στα δύο αντικείμενα του ρήματος σε τι συνίσταται;
     Όπως παρατηρήσαμε ήδη κατά την ανάλυση της δομής του αποσπάσματος, ο παραλληλισμός των τριών στίχων μοιάζει να υποδεικνύει ότι η σχέση ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο αντικείμενα είναι ιδιαίτερα στενή. Τὰ ἐρχόμενα στον στ. 13 υποδεικνύουν ρητά τους έσχατους χρόνους: το Πνεύμα θα φανερώσει στους μαθητές σε τί συνίσταται η νέα οικονομία της σωτηρίας. Αλλά αυτό το τελευταίο μέλος του στίχου συνδέεται οργανικά με τα λόγια που προηγούνται,  ὅσα ἂν ἀκούσει λαλήσει· και τούτα με τη σειρά τους είναι παράλληλα με την διατύπωση ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται που αποτελεί αντικείμενο του ἀναγγελεῖ στους δύο ακόλουθους στίχους. Τούτο σημαίνει ότι η κατανόηση των έσχατων χρόνων, την οποία το Πνεύμα θα παραδώσει στους πιστούς, θα προέλθει από αυτά που το Πνεύμα θα «ακούσει» και θα «λάβει» από τον Ιησού· δηλαδή η κατανόηση της χριστιανικής οικονομίας, το βλέμμα της πίστεως απέναντι στην πραγματικότητα της σωτηρίας που θα δωρίσει το Πνεύμα στους μαθητές του Ιησού, θα αποτελεί την ερμηνεία των όσων προέρχονται από τον ίδιο τον Ιησού· το Πνεύμα θα διδάξει στους μαθητές την διάκριση στους μέλλοντες χρόνους. Υπό το φως της αποκαλύψεως του Ιησού.
     Στους στ. 14-15 το αντικείμενο του ἀναγγελεῖ είναι διαφορετικό: εδώ πρόκειται γι΄αυτό που το Πνεύμα θα λάβει άμεσα από τον Ιησού (ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται). Οι φράση αυτή αντιστοιχεί στο ὅσα ἀκούσει του προηγούμενου στίχου. Αλλά στον στ. 13, η σχέση με τον Ιησού, η γνώση που λαμβάνει το Πνεύμα, σχετίζεται άμεσα με τον ρόλο του «της ερμηνείας των μελλόντων». Αντίθετα, στους στ. 14-15 δεν διακρίνουμε καμιά προβολή στους έσχατους χρόνους: το κείμενο αναφέρεται σε μια άμεση σχέση του Πνεύματος με τον Χριστό: «ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει, ὅτι ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται». Θα αναλύσουμε αυτή την διατύπωση στην επόμενη παράγραφο. Αλλά μπορούμε ήδη να παρατηρήσουμε το είδος της κίνησης που διαγράφεται σε αυτή την μακροσκελή πρόταση: πρόκειται για μια κίνηση ανοδική. Στον πρώτο από τους τρείς στίχους, άμεσο αντικείμενο του ἀναγγελεῖ του Πνεύματος είναι μια πραγματικότητα γήινη, «οριζόντια», δηλαδή οι έσχατοι χρόνοι που θα ξεκινήσουν με την ανάσταση του Ιησού. Η πηγή όμως αυτού του ἀναγγελεῖ του Πνεύματος είχε ήδη υποδειχθεί στην αρχή της πρότασης: «θα λαλήσει όσα ακούσει».  Εδώ όμως προδιαγράφεται επίσης μια διάσταση  «κάθετη», ή υπερβατική, η διάσταση της σχέσης ανάμεσα στο Πνεύμα, που ενεργεί εδώ-κάτω, μέσα στην Εκκλησία, και τον Χριστό που βρίσκεται στην δόξα του. Αυτή η διάσταση είναι η μόνη που διατηρείται στους δύο επομένους στίχους (14-15). Και ενισχύεται, ή μάλλον διευρύνεται: αφού αναγγείλει, στον στ. 14 ότι το Πνεύμα θα τον δοξάσει αποκαλύπτοντας στους μαθητές αυτό που έλαβε από αυτόν, ο Ιησούς προσθέτει στον στ. 15 ποιο είναι αυτό το «αγαθό» που θα λάβει το Πνεύμα: πρόκειται για όλα όσα ο ίδιος ο Ιησούς και ο Πατέρας έχουν από κοινού.
     Πρόκειται λοιπόν γι’ αυτό ακριβώς που είπαμε στην αρχή: η δομή του αποσπάσματος είναι καθαρά τριαδική· το Πνεύμα αποκαλύπτει στους μαθητές αυτά που άκουσε, αυτά που δέχτηκε από τον Ιησού· αυτά όμως είναι ομοίως όσα έχει και ο Πατήρ.
     Βλέπουμε τώρα καθαρά την οργανική σχέση που συνδέει τα δύο αντικείμενα του ἀναγγέλειν του Πνεύματος: αφ’ ενός τὰ ἐρχόμενα και αφ’ ετέρου ἐκ τοῦ ἐμοῦ. Το πρώτο αντικείμενο τοποθετείται στην οριζόντια γραμμή της Εκκλησίας· το δεύτερο στην κάθετη γραμμή των σχέσεων των πιστών με τα θεία Πρόσωπα. Δεν πρόκειται όμως για δύο εντελώς διαφορετικά αντικείμενα, δύο πραγματικότητες ανεξάρτητες, ξένες μεταξύ τους: αντίθετα, το ἀναγγέλειν του Πνεύματος αποβλέπει ακριβώς στο να αποκαλύψει στους μαθητές την στενή σχέση που συνδέει αυτές τις δύο πραγματικότητες, να καταδείξει την πανταχού παρούσα «στους μέλλοντες χρόνους» υπερβατική σχέση του Υιού με τον Πατέρα. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, και με αυτό το νόημα, το ἀναγγέλειν των έσχατων χρόνων από το Πνεύμα μπορεί να έχει τον χαρακτήρα της «αποκάλυψης»: διότι προβάλλει διαρκώς στους χρόνους της Εκκλησίας το φως του μυστηρίου του Ιησού.

(συνεχίζεται)

ΚΑΛΛΙΣΤΟΣ ΑΓΓΕΛΙΚΟΥΔΗΣ, Δ ΜΕΡΟΣ (42) - ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ-Τελευταίο

O Doctor Angelicus συναντά τον Κάλλιστο Αγγελικούδη
http://2.bp.blogspot.com/_q_EQdL-8G4M/TGKvyMKNCtI/AAAAAAAAAs0/v2SIBentlyM/s1600/image.jpg
Ο Κάλλιστος Αγγελικούδης αναλύει και σχολιάζει 
  το κατά των Ελλήνων βιβλίο του Θωμά Ακινάτη
Περί θείας απλότητος και διαφοράς ουσίας και ενέργειας

[Περί της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος και της σχέσεως των θείων προσώπων]

599. Αν είναι λοιπόν λόγω της ενότητας τής θείας δύναμης τού Πατέρα και του Υιού μιά αρχή ο Πατέρας κι ο Υιός τού αγίου Πνεύματος, είναι λόγω της ίδιας ενότητας τής θείας δύναμης, του Πατέρα και του Πνεύματος, μιά αρχή ο Πατέρας και το Πνεύμα το άγιο του Υιού και προάγουν με μιάν πρόοδο τον Υιό. Και συνάγεται αυτό το συμπέρασμα απ’ τις προτάσεις του Θωμά και είναι σφόδρα αιρετικό, ώστε είναι και οι προτάσεις που το συνάγουν αυτό ανάρμοστες και ασύμφωνες προς την αλήθεια. « Προάγουν » λέει « με μιάν πρόοδο ο Πατέρας και ο Υιός το Πνεύμα το άγιο, όπως είναι ακριβώς και μια αρχή τα τρία πρόσωπα της κτίσης, και προάγουν με μιάν ενέργεια την κτίση ». Κατεβάζει εδώ σε κτίσμα, ο άθλιος, το Πνεύμα το άγιο και ίσως δεν το κατανοεί.
600. Γιατί αν παράγουν με μιάν ενέργεια τα τρία πρόσωπα, ο Πατέρας κι ο Υιός και το άγιο Πνεύμα, την κτίση και είναι αρχή της κτίσης, αυτό δε που ποιεί ο Πατέρας και ο Υιός, το ποιεί αναγκαστικά και το Πνεύμα το άγιο, και αυτό που έχει ακριβώς ο Πατέρας και ο Υιός, το έχει αναγκαστικά και το Πνεύμα το άγιο, όπως αποδείξαμε πολλές φορές με τα λόγια ( ρήσεις ) των αγίων, αν προάγουν με μιάν πρόοδο ο Πατέρας κι ο Υιός το Πνεύμα το άγιο, είναι ολοφάνερα κτίσμα το Πνεύμα το άγιο. Γιατί όσα ποιεί ο Πατέρας κι ο Υιός δεν τα ποιούν κατά την ιδιότητα, αλλά κατά ( σύμφωνα με… ) τη φυσική ενέργεια. Κι αυτά που προέρχονται (προϊόντα) με τον φυσικό λόγο ( πεφυκότι λόγω ) απ’ τον Θεό, και είναι υποστάσεις, είναι κτίσματα, όπως ακριβώς κι αυτά που προέρχονται ( προϊόντα ) κατά την ιδιότητα τού Θεού, και είναι υποστάσεις, είναι άκτιστα.
601. Και παρέρχομαι να πώ, ότι θα συνεργήση και το Πνεύμα το άγιο αναγκαστικά με τον Πατέρα και τον Υιό στη δική του ( ιδίαν ) υπόσταση, επειδή φανερώσαμε ( απηλέγξαμεν ) το άτοπο αυτού του πράγματος στα προηγούμενα˙ ενώ η αλήθεια είναι, ότι αυτά των οποίων είναι μια αρχή ο Πατέρας κι ο Υιός και τα οποία παράγονται με μιάν ενέργεια του Πατέρα και του Υιού, και είναι υποστάσεις, είναι κτίσματα· και πέφτει ελεεινά ομολογουμένως σ’ αυτό τον βόθρο ( βάραθρο… ) της αίρεσης και της απώλειας ο Θωμάς και όλη η Εκκλησία των Λατίνων, απ’ το να νομίζουν πως προπέμπουν ( προΐεσθαι ) με μιάν πρόοδο ο Πατέρας κι ο Υιός το Πνεύμα το άγιο, διακηρύσσοντάς το ως κτίσμα. Είναι ολοφάνερα η καθολική άνοια κι η ψευδηγορία και το σκοτάδι των αιρέσεων, το οποίο φέρει ακριβώς στον εαυτό του ο Θωμάς, κι απ’ αυτό το κεφάλαιο, αν το διέλθη κανείς με την προσήκουσα επιμέλεια· γιατί θα τον βρη να χρησιμοποιή κοντά στα κακά που έχουμε πη και διαβολές. « Η απ’ τον Υιό » λέει « πρόοδος του Πνεύματος περιέχεται συνεπτυγμένα στο σύμβολο της Κωνσταντινούπολης ( κατά την Κωνσταντίνου πόλιν ), όπως όταν λέγεται εκεί· “ το εκ του Πατρός εκπορευόμενον ” ».

602. Διαβάλλει εδώ το συνεπτυγμένο ο Θωμάς. Γιατί πώς ενώ συνήλθαν ( συγκεντρώθηκαν… ) τόσοι πολλοί εκλεκτοί ( λογάδες ) – κι οι περισσότεροι από μακρυά – για να δώσουν ανόθευτο χαρακτήρα στην πίστη για τη σωτηρία όλου του κόσμου, θα είχαν παραλείψει να πουν για τα καιριώτατα των θείων προσώπων και συνέπτυξαν το θεμέλιο της πίστης και δεν είπαν όσα έπρεπε και λίαν ακριβώς; Δεν είναι σύμπτυξη αυτό, αλλά παράλειψη και λήθη φοβερή, το οποίο δεν θα μπορούσε να το έχη πάθει ούτε ένας από εκείνους τους μεγάλους. Είναι ολοφάνερη διαβολή αυτό του Θωμά προς εκείνους τους θείους λαμπτήρες και το σύμβολο της πίστης. Γιατί αν μεν δεν θυμήθηκαν ( εμνήσθησαν ) οι φωστήρες εκείνοι μετά τον Πατέρα αμέσως επίσης τον Υιό, θα είχε ίσως λόγο, αν και ψυχρό, ή διαβολή.

603. Αν υπάρχουν δε φύση και πρόσωπα στην ζωοποιό Τριάδα και είναι αναγκαστικά και φυσικά και προσωπικά ( τα πρόσωπα… ), και θέλησαν να τα περιλάβουν και τα δυό καθώς θεολογούσαν εκείνοι οι θεοφόροι στο ιερό σύμβολο, και έχουν μνημονεύσει ( μέμνηνται) στα μεν προσωπικά τον Πατέρα μόνον, διδάσκοντας πως είναι αυτός αρχή και αίτιο του Υιού και του Πνεύματος, περιλαμβάνουν δε στα φυσικά τον Υιό και το Πνεύμα μαζί με τον Πατέρα, καθώς λένε μαζί με το Πνεύμα « το εκ του Πατρός εκπορευόμενον, το συν Πατρί και Υιώ συμπροσκυνούμενον και συνδοξαζόμενον », και κηρύττουν έτσι ένα το κράτος της Τριάδας, μιά δόξα, μιά βασιλεία και κυριότητα και μ’ αυτά και μιάν ουσία, και δεν παραλείπουν τίποτα ούτε και το τυχαίο απ’ τη διδασκαλία του ιερού συμβόλου της πίστης, είναι ( τότε…) κάθε λόγος, που προβάλλει το συνεπτυγμένο, πρόσχημα και διαβολή.

604. Αλλά σκοτίζεται ακόμα περισσότερο, πιο κάτω, ο Θωμάς, αφανίζοντας ( αμαυρούμενος ) τη διάνοια, και λέει, τιμώντας δήθεν το συνεπτυγμένο· « αφού είναι ανάγκη αυτό που λέγεται για τον Πατέρα να νοείται και για τον Υιό ». Αυτό είναι αληθινό να το πης για τα φυσικά του Θεού, ανόητε· για τα προσωπικά όμως είναι ανάγκη αυτό που λέγεται για τον Πατέρα να μη νοείται για τον Υιό· γιατί λέγεται για τον Πατέρα πως είναι άναρχος, πως έχει γεννήσει και πως προβάλλει, τα οποία δεν θα μπορούσε ούτε κι ο διάβολος να τα μεταθέση στον Υιό. Γιατί δεν είναι άναρχος ο Υιός, ούτε και έχει γεννήσει, ούτε και μπορεί να προβάλη ( ουδ’ αν προβάλλοι ), έστω κι αν διαρραγούν ( σκάσουν απ’ το κακό τους… ) ο Θωμάς κι οι Λατίνοι.

605. Και κατανοώντας το ασθενές των δικών του προτάσεων, ο δύσνους, καταφεύγει σε άλλο όπως ακριβώς οχυρό, ασθενέστερο κι απ’ την άμμο, και λέει· « και στο να προστεθή αυτό, το και εκ του Υιού δηλαδή, ήταν αρκετή η εξουσία του αρχιερέα της Ρώμης ». Ποιος δεν θα θρηνήση αυτόν που φωνάζει ( φθεγγόμενον ) αυτά τα μωρά; Έχουν την εξουσία οι αισθήσεις μας, καθόσον έχουν βαδίσει στη δική τους τάξη, να ενεργούν αυτά που είναι φυσικά σ’ αυτές· κι αν μεταπέση κάποιος σύμφωνα με κάποιο πάθος απ’ την τάξη τους, του αφαιρείται και η εξουσία, την οποίαν έχει. Έτσι λοιπόν και ο αρχιερέας της Ρώμης, όσο στεκόταν στο σύμβολο της ιερής πίστης και συνέπνεε με τους υπόλοιπους τέσσερις μακάριους πατριάρχες, διατηρούσε την τάξη του και είχε άρα εξουσία σ’ αυτά που του ανήκαν στα εκκλησιαστικά.

606. Κι επειδή μετέπεσε απ’ το ιερό σύμβολο της πίστης και επινόησε κακώς προσθήκη στο σύμβολο ενάντια στην κεφαλή του (κατά της αυτού κεφαλής), απομακρύνεται απ’ τον χορό των τεσσάρων και του αφαιρείται η αρχή˙ κι όχι μόνον αυτό, αλλά καθυπέβαλε και σε ανάθεμα τον εαυτό του, το οποίο απείλησαν ακριβώς πολλοί και μεγάλοι απ’ τους θεοφόρους και όλες οι σύνοδοι ενάντια σ’ αυτούς που πρόκειται να τολμήσουν να προσθέσουν ή να αφαιρέσουν κάτι στο άγιο σύμβολο ( Όρος π ίστεως Γ΄Οικουμενικής Συνόδου…). Και όταν στεκόταν άλλωστε στην τάξη του, έφερε τα πρωτεία των άλλων τεσσάρων εκκλησιών και είχε εξουσία ίσως σε πράγματα εκκλησιαστικά, και όχι βέβαια σε τέτοια δόγματα, τα οποία είναι θεία, απόρρητα και απρόσιτα και στους αγγέλους. Και το να το εννοήσης αυτό, κι όχι βέβαια να το πης, είναι εμφανής διαταραχή των φρενών.

607. Ο δε Θεός, ο οποίος έδωσε με αποκάλυψη υπερκόσμιας έλλαμψης το σύμβολο της ιερής πίστης και δίδαξε στα κρυφά ( εν τω κρυπτώ ) τους τόσους πολλούς θεοφόρους των συνόδων να πουν ακριβώς τα δέοντα ( ορθά… ) της πίστης και σφραγίζει με το Πνεύμα το άγιο τους πιστούς, το οποίο κατοικεί κατ’ εκλογήν σ’ αυτούς σε αναμφίβολη βεβαίωση της πίστης, και ζη και τους φωτίζει και είναι πάντα εναργώς ( εμφανώς… ) μαζί τους και τους παρέχει τη χορηγία μύριων αγαθών, ας εδραιώση και την πίστη και ας χαρίση και τους καρπούς ή μισθούς της πίστης σε μας εν Χριστώ Ιησού, τω Κυρίω ημών, ώ η δόξα συν τω ανάρχω αυτού Πατρί και τω παναγίω και αγαθώ και ζωοποιώ αυτού Πνεύματι νυν και αεί και εις τους απεράντους αιώνας των αιώνων, αμήν.

Αμέθυστος

Κυριακὴ τῆς Τυροφάγου Ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

Αποτέλεσμα εικόνας για τυρινη«Ὅταν δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποί- ἀφανίζουσι γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως φανῶσι τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες∙ ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν» (Ματθ. στ' 16).
Ὅταν νηστεύετε δέν πρέπει νά φαίνεστε σκυθρωποὶ καὶ κατηφεῖς, ὅπως οἱ ὑποκριτές. Αὐτοί ἀλλοιώνουν τὸ πρόσωπό τους γιά νά φαίνεται μαραμένο, ὥστε νά δείξουν στούς ἀνθρώπους πῶς νηστεύουν. Αὐτοὶ ὅ,τι μισθὸ εἶχαν νά πάρουν, τὸν πῆραν ἥδη.
Οἰ υποκριτές δέ νηστεύουν γιά τὸ Θεό, οὔτε γιά τὴν ψυχὴ τους. Αὐτοί τὸ κάνουν ἀπὸ ἀνθρωπαρέσκεια, γιά νά τοὺς βλέπουν οἱ ἄνθρωποι ὅτι νηστεύουν καὶ νά τοὺς ἐπαινοῦν. Ἂλλ' ἐπειδὴ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι δὲ γίνεται νά τοὺς παρατηροῦν κάθε μέρα τί τρῶνε καί τί πίνουν, αὐτοὶ ἀγωνίζονται νά φαίνονται πῶς νηστεύουν, νά τὸ διαβάζουν αὐτὸ οἱ ἄλλοι στά πρόσωπά τους.
Παραμορφώνουν τὰ πρόσωπά τους, τὰ κάνουν νά φαίνονται ὠχρὰ καὶ λυπημένα, κάτισχνα καὶ μαραμένα. Δέν πλένουν τὰ πρόσωπά τους, οὔτε καὶ χρησιμοποιοῦν ἀρώματα. Κι οἱ ἄνθρωποι τοὺς κοιτάζουν καὶ τοὺς θαυμάζουν, τοὺς ἐπαινοῦν.
Οἱ ἄνθρωποι τοὺς ἀνταμείβουν μὲ τὸ θαυμασμὸ τους, τοὺς δίνουν τὸ τίμημα τῆς νηστείας τους. Τότε τί ἄλλο μποροῦν νά περιμένουν ἀπὸ τὸ Θεό; Αὐτοὶ δὲν νήστεψαν γιά τὸ Θεὸ ἀλλὰ γιά τοὺς ἀνθρώπους. Τὶ πληρωμὴ ἀναζητοῦν γιά τὴν ψυχὴ τους; Ἀφοῦ δὲ νήστεψαν γιά χάρη τῆς ψυχῆς τους ἀλλὰ γιά χάρη τῶν ἀνθρώπων. Κι οἱ ἄνθρωποι τοὺς ἐγκωμιάσαν γι' αὐτό, τοὺς πλήρωσαν. Τὴν ἀνταμοιβὴ τους τὴν ἔλαβαν. Ὃ Θεὸς δέν τοὺς χρωστᾶ τίποτα, οὔτε καὶ θὰ τοὺς ἀνταμείψει στή μέλλουσα ζωὴ γιά τή νηστείᾳ τους.
«Σῦ δὲ νηστεύων», συνεχίζει ὃ Κύριος, «ἄλειψαί σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νῖψαι, ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων, ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ, καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλεπῶν ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φανερῷ» (Ματθ. στ' 17-18). Ἐσύ ὅταν νηστεύεις νά περιποιεῖσαι τὰ μαλλιά σου καὶ νά πλένεις τὸ πρόσωπό σου, γιά νά μὴ δείχνεις στούς ἀνθρώπους πῶς νηστεύεις. Αὐτό ἂς τὸ βλέπει ὃ οὐράνιος Πατέρας σου πού βλέπει καὶ τὰ πιὸ ἀπόκρυφα πράγματα. Κι Ἐκεῖνος πού βλέπει τὰ κρυφά, θὰ σοῦ ἀνταποδώσει τὸν κόπο τῆς νηστείας σου φανερά.
Αὐτὸς εἶναι ὁ πιὸ σπουδαῖος κανόνας πού μᾶς ἔχει δοθεῖ γιά τή νηστείᾳ. Κι ἡ ἄμεση σημασία του εἶναι καθαρή. Τή νηστείᾳ τὴν κάνεις γιά τὸ Θεὸ καὶ γιά τή σωτηρίᾳ τῆς ψυχῆς σου, ὄχι γιά τοὺς ἀνθρώπους. Δέν ἔχει καμιὰ ἐντελῶς ἀξία ἂν οἱ ἄνθρωποι βλέπουν ἢ ξέρουν πῶς ἐσὺ νηστεύεις.
Κι εἶναι πραγματικὰ πολὺ πιὸ καλὸ για σένα να μὴν ξέρουν. Ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους δέν περιμένεις καμιὰ ἀνταμοιβὴ γιά τή νηστείᾳ σου. Τὶ μποροῦν νά σοῦ δώσουν ἐκεῖνοι, ἀφοῦ περιμένουν, ὅπως καὶ σύ, τὰ πάντα ἀπὸ τὸ Θεό; Ἐκεῖνο πού ἔχει σημασία, ποὺ ἀξίζει, εἶναι νά βλέπει καὶ νά γνωρίζει ὁ Θεός. Κι ὁ Θεὸς θὰ δεῖ ὁπωσδήποτε. Εἶναι ἀδύνατο νά κρύψεις κάτι ἀπ’ Αὐτόν. Γι' αὐτό μήν ἐπιδείχνεις τή νηστείᾳ σου μὲ ὁποιοδήποτε τρόπο. Ὁ Θεὸς τὸ διαβάζει μέσα σου αὐτό, στήν ἴδια τὴν καρδία σου.
Ὅπως ἔβαζες ἀρωματικὸ λάδι στό κεφάλι σου προτοῦ νηστέψεις, τὸ ἴδιο κάνε καὶ τώρα. Ὅπως ἔλουζες τὸ πρόσωπό σου πρὶν ἀπὸ τή νηστείᾳ, λοῦσε το κι ὅταν νηστεύεις. Εἴτε τὸ κάνεις αὐτὸ εἴτε δέν τὸ κάνεις, δέν πρόκειται ν' αὐξήσει τὸ μισθό σου. Εἴτε τὸ κάνεις εἴτε ὄχι, οὔτε θὰ σὲ σώσει, οὔτε καὶ θὰ σὲ ὁδηγήσει στήν ἀπώλεια.
Τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Χριστοῦ ὅμως «ἄλειψαί σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νῖψαι», ποὺ εἰπώθηκαν τόσο ἐπιγραμματικά, ἔχουν καὶ τὸ δικὸ τους βαθύτερο ἐσωτερικὸ νόημα. Ἂν ὁ Κύριος εἶχε κατὰ νοῦ μόνο τὸ σωματικὸ κεφάλι καὶ πρόσωπο, σίγουρα δὲ θὰ μᾶς ἔδινε τὴν ἐντολή πώς, ὅταν νηστεύουμε, πρέπει ν' ἀλείψουμε τὸ κεφάλι καὶ νά λούζουμε τὸ πρόσωπό μας. Θὰ εἶχε πεῖ πώς, σχετικὰ μὲ τοὺς καρποὺς τῆς νηστείας, εἶναι ἐντελῶς δευτερεύουσας σημασίας τὸ γεγονός πῶς ἀλείφουμε ἢ ὄχι τὸ κεφάλι μας, λούζουμε ἢ δὲ λούζουμε τὸ πρόσωπό μας.
Εἶναι φανερὸ πώς στά λόγια αὐτὰ κρύβεται ἕνα ἄλλο, μυστικὸ νόημα. Διαφορετικά, αὐτός πού ἐξηγεῖ τίς ἐντολὲς τοῦ Χριστοῦ ἐπιφανειακὰ κι ὅταν νηστεύει ἀρχίζει ν' ἀλείφει μὲ λάδι τὸ κεφάλι του καὶ νά λούζει τὸ πρόσωπο του, θὰ πέσει στήν ἀντιθέτη μορφὴ τῆς ὑποκρισίας. Γιατὶ θὰ φανερώνει πάλι στούς ἀνθρώπους τή νηστείᾳ του, ἀλλὰ μὲ διαφορετικὸ τρόπο. Μὰ αὐτὸ εἶναι πού ὁ Χριστὸς ἤθελε νά διδάξει στούς ἀνθρώπους, πὼς δέν πρέπει νά κάνουν.
Δέν ὑπάρχει ἀμφιβολία λοιπόν πῶς ἡ ἐντολὴ αὐτὴ ἔχει τὸ βαθύτερο ἐσωτερικὸ της νόημα.
Ποιὸ εἶναι αὐτό;
Τὸ νόημα τῆς ἐντολῆς αὐτῆς μοιάζει μὲ ἐκεῖνο πού ἔδωσε ὁ ἀπόστολος Παῦλος στήν περιτομή. Ὁ μεγάλος Ἀπόστολος περισσοτέρη ἔμφαση ἔδωσε στήν περιτομὴ τῆς καρδίας, ποὺ τή θεώρησε ὡς σωστική ἀρχή. Τήν ἄλλη περιτομή, τήν σωματική, τή λογαριασε σὰν δευτερεύουσας σημασίας, πῶς δέν ἔχει καμιὰ διαφορά ἀπὸ τή μή περιτομή (βλ. Γαλ. στ'15, Ρωμ. β' 29). «Ἄλείψαί σου τὴν κεφαλήν» ἑπομένως σημαίνει: Χρῖσε τὸ νοῦ σου μὲ τό Ἅγιο Πνεῦμα. Τό κεφάλι ὑπονοεῖ τὸ νοῦ, τὴν ψυχὴ ὁλοκλήρη. Τὸ ἄρωμα τοῦ μύρου μὲ τὸ ὁποῖο χρίεται τὸ κεφάλι ὑποδηλώνει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Κι αὐτὸ σημαίνει πῶς πρέπει ν' ἀπέχεις ἀπὸ κάθε πονηρὴ σκέψῃ καὶ ν' ἀποφεύγεις κάθε ἀργὸ καὶ ἄσεμνο λόγο.
Ἀντίθετα μάλιστα, πρέπει νά γεμίζεις τὸ νοῦ σου μὲ σκέψεις θεϊκές, μὲ στοχασμοὺς ἱεροὺς γιά τὴν ἁγνότητα, τὴν πίστη, τήν ἀγάπη καὶ ὅλα ἐκεῖνα πού προσελκύουν τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Τὸ ἴδιο νά κάνεις καὶ μὲ τή γλῶσσά σου, ἀφοῦ νοῦς καὶ γλῶσσα εἶναι τὸ ἴδιο. Φροντίζε εἴτε ν' ἀπέχεις ἐντελῶς ἀπὸ τὸ νά μιλᾶς ἤ, ὅταν διακόπτεις τή σιωπή σου, νά λές μόνο ὅσα ἀναφέρονται στή δόξα τοῦ Θεοῦ καὶ τήν σωτηρίᾳ τῶν ἀνθρώπων.
Μά καὶ μὲ τὴν καρδία σου τό ἵδιο πρέπει νά κάνεις. Ν' ἀπέχεις ἀπὸ τὸ φθόνο καὶ τὴν κακία, τῇ ζήλεια καὶ τὴν ὑπερηφάνεια, τὶς βλασφημίες καί τίς ὕβρεις ἐναντίον τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων, ἀπὸ κάθε ἁμαρτία ἢ καὶ ἁμαρτωλὴ ἐπιθυμία, ἀπὸ κάθε πάθος καὶ λαγνεία. Φυλάξου ἀπ' ὂλ' αὐτὰ καὶ ἄφησε ἐλεύθερο τὸ Ἅγιο Πνεῦμα νά φυτέψει στήν καρδία σου κάθε ἀγαθὸ καὶ θεϊκὸ δέντρο, κάθε θεάρεστο καὶ οὐράνιο ἄνθος. Μὲ τὸν ἴδιο τρόπο νά χρησιμοποιήσεις τήν θελήσῃ τῆς ψυχῆς σου.
Νήστεψε ἀπὸ κάθε ἁμαρτωλὴ κλίση, ἀπὸ κάθε ἁμαρτωλὴ πράξη, φύλαξε τὸν ἑαυτὸ σου ἀπὸ κάθε πονηρό. Ἔτσι θὰ ἐπιτρέψεις στό Άγιο Πνεῦμα νά χρίσει τήν σκληρυμένη καρδίᾳ σου μὲ τὸ ἅγιο μύρο, νά γειάνει τίς πληγὲς της, νά τήν στρέψει πρὸς ἔργα ἀγαθὰ καὶ νά τήν γεμίσει μὲ πόθο γιά ὁτιδήποτε καλὸ καὶ θεάρεστο.
Αὐτὸ εἶναι τὸ νόημα τῆς φράσῃς ἄλειψαι σου τὴν κεφαλήν. Μέ ἄλλα λόγια μᾶς λέει ὃ Χριστός πῶς πρέπει νά χαλιναγωγήσουμε καὶ νά περιορίσουμε ἀπὸ κάθε κακία τὸν ἐσωτερικὸ μας ἄνθρωπο, ποὺ ἀξίζει περισσότερο ἀπ' ὀτιδήποτε ἄλλο, καὶ νά τὸν στρέψουμε πρὸς κάθε ἀγαθό.
Τώρα, τὶ σημαίνουν τὰ λόγια: « καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι;»
Τὸ πρόσωπο ὑποδηλωνει τόν ἐξωτερικό, τὸν σωματικὸ καὶ αἰσθησιακὸ ἄνθρωπο - τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου. Ἢ ψυχὴ ἀποκαλύπτεται στόν κόσμο μέσα ἀπὸ τὸ σῶμα. Γιά τὸ Θεό, πρόσωπο τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἡ ψυχή, γιά τὸν κόσμο ὅμως εἶναι τὸ σῶμα. Μὲ τίς σωματικὲς αἰσθήσεις καὶ τὰ αἰσθητήρια ὄργανα δείχνουμε στόν κόσμο τί σκεφτόμαστε, τὶ νιώθουμε καί τί θέλουμε. Ἡ γλῶσσα λέει ὅσα ὁ νοῦς σκέφτεται, τὰ μάτια δείχνουν τὰ αἰσθήματα τῆς καρδίας καὶ τὰ πόδια ὁδηγοῦν ἐκεῖ πού ἡ ψυχὴ θέλει.
Τὸ πρόσωπόν σου νίψαι σημαίνει: Νά καθαρίσεις τὸ σῶμα σου ἀπὸ τήν διαπράξῃ κάθε ἁμαρτίας, κάθε ἀκαθαρσίας καὶ κάθε πονηρίας. Φύλαξε τίς αἰσθήσεις σου ἀπὸ κάθε τί τὸ ἐπιπόλαιο καὶ ἐπικίνδυνο.
Περιόρισε τὰ ματία σου, ὥστε νά μὴν περιεργάζονται διαρκῶς τὰ περίεργα αὐτοῦ τοῦ κόσμου.
Περιόρισε τ' αὐτιά σου, νά μὴν ἀκοῦνε αὐτά πού δὲν συντελοῦν στήν ψυχικὴ σου σωτηρία.
Περιόρισε τῇ μύτη σου, ὥστε ἡ ψυχή σου νά μὴν ὀσμίζεται τὸ ἄρωμα αὐτοῦ τοῦ κόσμου, ποὺ γρήγορα μεταβάλλεται σὲ βρωμιά.
Περιόρισε τὸ στομάχι σου, γιά νά μὴν ἐπιθυμεῖ συνέχεια περισσοτέρη τροφὴ καὶ ποτό.
Χαλιναγώγησε τὸ σῶμα σου ὁλόκληρο, νά μὴ γίνει εὐαίσθητο καὶ ἀπαιτεῖ ἀπὸ σένα περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα πού εἶναι ἀπαραίτητα γιά τὴν ἐπιβίωσή του.
Πρέπει νά συγκρατήσεις τὰ χέρια σου ὥστε νά μὴ χτυπᾶνε καὶ βασανίζουν ἀνθρώπους ἢ καὶ ζῷα.
Συγκράτησε τὰ πόδια σου, γιά νά μὴ σὲ ὁδηγοῦν στήν ἁμαρτία, σὲ ἀνόητες ψυχαγωγίες καὶ ἄθεες διασκεδάσεις, σὲ τσακωμοὺς καὶ σὲ κλοπές.
Σὲ ἀντίθεση πρὸς ὂλ' αὐτὰ πρέπει ν' ἀλλάξεις τὸ σῶμα σου ὁλόκληρο, νά τὸ κάνεις πραγματικὸ ναὸ τῆς ψυχῆς κι ὄχι ταβέρνα ὅπου συχνάζουν οἱ ληστὲς γιά νά μοιράσουν τὰ κλοπιμαῖα τους καὶ να σχεδιάσουν καινούργιες ἐξορμήσεις. Τὸ σῶμά σου πρέπει νά τὸ κάνεις ναὸ τοῦ Ζῶντος Θεοῦ.
Αὐτὸ τὸ νόημα ἔχουν τὰ λόγια «τὸ πρόσωπόν σου νῖψα». Αὐτή εἶναι ἡ νηστεία πού ὁδηγεῖ στή σωτηρία. Αὐτὴ τή νηστείᾳ συνιστᾶ ὀ Κύριος. Μιά νηστεία πού εἶναι ἐλεύθερη ἀπὸ ὑποκρισία, ποὺ ἐκβάλλει τὰ πονηρὰ πνεύματα καὶ βοηθᾶ τὸν ἄνθρωπο νά καταγάγει ἔνδοξη νίκη, ποὺ θὰ τοῦ ἀποφέρει πλουσίους καρπούς, τόσο στήν παροῦσα ζωὴ ὅσο καὶ στήν μέλλουσα.
Ἀξίζει να ἐπισημάνουμε πῶς ὁ Κύριος μιλάει πρῶτα γιά τὸ κεφάλι κι ὕστερα γιά τὸ πρόσωπο, πρῶτα γιά τὴν ψυχὴ κι ὕστερα γιά τὸ σῶμα. Οἱ ὑποκριτὲς νήστευαν μόνο σωματικὰ κι ἔδειχναν τή νηστείᾳ τους στούς ἀνθρώπους μὲ σωματικὰ μέσα. Ὁ Χριστὸς ἀντίθετα, βάζει τὴν πνευματικὴ νηστεία στήν πρώτη θέση.
Πρώτη τοποθετεῖ τή νηστείᾳ τῆς ψυχῆς κι ἔπειτα τὴν ἐξωτερική, τοῦ σώματος. Μ' αὐτὸ δὲ θέλει νά ὑποβαθμίσει τήν σωματικῇ νηστείᾳ - ἀφοῦ κι ὁ ἴδιος ἄσκησε τή νηστείᾳ αὐτή - ἀλλὰ γιά νά καθαρίσει πρῶτα τὴν ψυχὴ κι ἔπειτα τὸν καθρέφτη τῆς ψυχῆς.
Ὁ ἄνθρωπος πρέπει ν' ἀγωνιστεῖ, νά ἐνστερνιστεῖ τή νηστείᾳ πρῶτα μὲ τὸ νοῦ, τὴν καρδία καὶ τήν θελήσή του καὶ μετὰ νά τὴν ἐφαρμόσει πρόθυμα μὲ τὸ σῶμα, ὅπως κάνει κι ὁ καλλιτέχνης, ποὺ πρῶτα μορφώνει τὴν εἰκόνα στήν ψυχὴ του καὶ μετὰ τὴν πραγματοποιεῖ μὲ τὰ χέρια του.
Ἡ σωματικὴ νηστεία πρέπει νά γίνεται μὲ χαρά, ὄχι μὲ λύπη. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος πού ὁ Κύριος χρησιμοποιεῖ τίς λεξεις ἄλειψαι καὶ νῖψον. Ὅπως οἱ οὐσίες αὐτὲς δίνουν εὐχαρίστηση καὶ ξεκούραση στό σῶμα ἔτσι καὶ ἡ νηστεία, τόσο ἡ σωματικὴ ὅσο κι ἡ ψυχική, πρέπει νά δίνει χαρὰ κι εὐχαρίστηση στήν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου.
Ἡ νηστεία εἶναι ὄπλο, ἕνα πολὺ δυνατὸ ὄπλο, στόν πόλεμο μὲ τὰ πονηρὰ πνεύματα. Ὁ στρατιώτης πού τὴν ὥρα τῆς μάχης θὰ χάσει τὸ ὄπλο του πέφτει κάτω, γιατὶ δέν ἔχει ἄλλη ἐπιλογή. Εἴτε θὰ τραπεῖ σὲ φυγή, εἴτε θὰ παραδοθεῖ. Ὅταν ὅμως τοῦ δώσουν ὅπλα χαίρεται, γιατὶ τότε μπορεῖ να σταθεῖ στή θέση του καὶ ν' ἀποκρούσει τὸν ἐχθρό.
Πῶς μπορεῖ νά μὴ χαρεῖ ὁ χριστιανὸς ὅταν ὁπλίζεται μὲ τή νηστείᾳ ἐναντίον τῶν πιὸ φοβερῶν ἀντιπάλων του; Πῶς νά μὴ σκιρτήσει ἀπὸ χαρὰ ἡ καρδία του καὶ να μὴ λάμψει τὸ πρόσωπό του ὅταν κρατᾶ στά χέρια του ἕνα ὄπλο, ποὺ μὲ τό πού τὸ βλέπουν οἱ ἐχθροί συγχίζονται καί τό βάζουν στά πόδια;
nefthalim.

Το μεταναστευτικό γίνεται παγίδα για την Άγκυρα - Ζητά εναγωνίως την απομάκρυνση του ΝΑΤΟ από το Αιγαίο

ΝΙΚΟΣ ΣΤΕΛΓΙΑΣ

Το ΝΑΤΟ πρέπει να τερματίσει άμεσα τις εργασίες του στο Αιγαίο. Αυτό ζητά σε νέα δήλωση του ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας, Φικρί Ισίκ.
Μιλώντας από το βήμα της σύσκεψης των Υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλες, ο κ. Ισίκ θέτει το επίσημο αίτημα της χώρας του για τον τερματισμό των δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο. Η τουρκική πλευρά, καταθέτοντας την συγκεκριμένη πρόταση, ισχυρίζεται ότι μέχρι σήμερα, το ΝΑΤΟ συνέβαλλε στην καταπολέμηση της λαθρομετανάστευσης σε ποσοστό της τάξης του 3%.

Η τουρκική εφημερίδα Γιενί Σαφάκ αναφέρει ότι παρά την επιμονή της Τουρκίας, η Γερμανία δεν προσεγγίζει θετικά στην προοπτική του άμεσου τερματισμού των δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο.
Η εφημερίδα αφήνει να εννοηθεί ότι σήμερα η Τουρκία υποχρεώνεται να «ανεχθεί» ξένους στρατιωτικούς παράγοντες στα χωρικά ύδατα της εξαιτίας της υπόθεσης της λαθρομετανάστευσης και της δράσης του ΝΑΤΟ.
Μαζί με την Γερμανία και η Βρετανία τάσσεται υπέρ της συνέχισης της δράσης του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο. Αυτό υπογραμμίζει η Γιενί Σαφάκ.
Καθημερινή
infognomonpolitics.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...