Τρίτη, 27 Ιουνίου 2017

Αν καταλάβη κανείς τα μυστικά της πνευματικής ζωής και τον μυστικό τρόπο με τον οποίο εργάζεται ο Θεός...


Αν καταλάβη κανείς τα μυστικά της πνευματικής ζωής και τον μυστικό τρόπο με τον οποίο εργάζεται ο Θεός, παύει να στεναχωριέται για ό,τι του συμβαίνει, γιατί δέχεται με χαρά τα πικρά φάρμακα που του δίνει ο Θεός για την υγεία της ψυχής του. 

Όλα τα θεωρεί αποτελέσματα της προσευχής του, αφού ζητάει συνέχεια από τον Θεό να του λευκάνη την ψυχή. Όταν όμως οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις δοκιμασίες κοσμικά, βασανίζονται. Αφού ο Θεός όλους μας παρακολουθεί, πρέπει να παραδίνεται κανείς εν λευκώ σ’ Αυτόν. Αλλιώς είναι βάσανο· ζητάει να του έρθουν όλα, όπως εκείνος θέλει, αλλά δεν του έρχονται όλα όπως τα θέλει, και ανάπαυση δε βρίσκει.

Είτε χορτάτος είναι κανείς είτε νηστικός, είτε τον επαινούν, είτε τον αδικούν, πρέπει να χαίρεται και να τα αντιμετωπίζη όλα ταπεινά και με υπομονή. Τότε ο Θεός συνέχεια θα του δίνη ευλογίες, ώσπου να φθάση η ψυχή του σε σημείο να μη χωράη, να μην αντέχη την καλωσύνη του Θεού. Και, όσο θα προχωράη πνευματικά, τόσο θα βλέπη την αγάπη του Θεού σε μεγαλύτερο βαθμό και θα λειώνη από την αγάπη Του.

 Aπό το βιβλίο “Λόγοι Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου-Δ' Οικογενειακή ζωή”

Δευτέρα, 26 Ιουνίου 2017

“Οι άνθρωποι της προσευχής μας δίνουν ελπίδα” Μακαριστός Γέρων Παϊσιος


ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ ΓΕΡΩΝ ΠΑΙΣΙΟΣ 5
– Γέροντα, πως τα βλέπετε τα πράγματα;
– Εσείς πως τα βλέπετε;
– Εμείς τι να πούμε, Γέροντα; Εσείς να μας λέγατε.
– Η ησυχία που επικρατεί με ανησυχεί. Κάτι ετοιμάζεται. Δεν έχουμε καταλάβει καλά σε τι χρόνια ζούμε ούτε σκεφτόμαστε ότι θα πεθάνουμε. Δεν ξέρω τι θα γίνει· πολύ δύσκολη κατάσταση! Η τύχη του κόσμου κρέμεται από τα χέρια μερικών, αλλά ακόμη ο Θεός κρατά φρένο. Χρειάζεται να κάνουμε πολλή προσευχή με πόνο, για να βάλει ο Θεός το χέρι Του. Να το πάρουμε στα ζεστά και να ζήσουμε πνευματικά. Είναι πολύ δύσκολα τα χρόνια. Έχει πέσει πολλή στάχτη, σαβούρα, αδιαφορία. Θέλει πολύ φύσημα, για να φύγει. Οι παλιοί έλεγαν ότι θα έρθει ώρα που θα κλωτσήσουν οι άνθρωποι. Πετάνε τους φράκτες, δεν υπολογίζουν τίποτε. Είναι φοβερό! Έγινε μια βαβυλωνία. Να κάνουμε προσευχή να βγουν οι άνθρωποι από αυτήν την βαβυλωνία. Διαβάστε την προσευχή των Τριών Παίδων,( Bλ. την Προσευχή Αζαρίου και Ύμνο των Τριών στο βιβλίο του Δανιήλ) να δείτε με πόση ταπείνωση προσεύχονταν· και τον 82ο Ψαλμό: «Ο Θεός, τις ομοιωθήσεταί σοι, μη σιγήσης…». Αυτό πρέπει να γίνει, αλλιώς δεν γίνεται χωριό. Θέλει θεϊκή επέμβαση.
Μπαίνουν μερικές αρρώστιες ευρωπαϊκές και προχωρούν όλο προς το χειρότερο. Μου είπε ένας Κύπριος οικογενειάρχης που μένει στην Αγγλία: «Κινδυνεύουμε πνευματικά. Πρέπει να φύγω από την Αγγλία οικογενειακώς». Βλέπεις εκεί ο πατέρας να παίρνει την κόρη, η μάνα τον γιο. Όλους τους στεφανώνουν, όλους τους ευλογούν. Κάτι πράγματα…, ντρέπομαι να τα πω. Και εμείς κοιμόμαστε με τα τσαρούχια. Δεν λέω να πάρουμε πλακάτ, αλλά να στρέψουμε την προσοχή μας στον μεγάλο κίνδυνο που περιμένουμε και να υψώνουμε τα χέρια στον Θεό. Να κοιτάξουμε πως να αμυνθούμε κατά του κακού. Χρειάζεται να κρατάμε λίγο φρένο, γιατί όλα πάνε να τα ισοπεδώσουν. Τώρα είναι να λέει κανείς το ψαλμικό: «Θου τους άρχοντας αυτών ως τον Ωρήβ· και Ζηβ και Ζεβεέ και Σαλμανά…, οίτινες είπαν· κληρονομήσωμεν εαυτοίς το αγιαστήριον του Θεού» (Ψαλμ. 82,12-13. Βλ. και Κριτ. 7 και 8).
Σύγχυση μεγάλη υπάρχει. Μύλος γίνεται· είναι ζαλισμένοι οι άνθρωποι. Ο κόσμος είναι όπως οι μέλισσες. Αν χτυπήσεις την κυψέλη, οι μέλισσες βγαίνουν έξω και αρχίζουν «βούου…» και γυρίζουν γύρω από την κυψέλη αναστατωμένες. Ύστερα η κατεύθυνσή τους θα εξαρτηθεί από τον άνεμο που θα φυσήξει. Αν φυσήξει βοριάς, θα πάνε μέσα. Αν φυσήξει νοτιάς, θα φύγουν. Έτσι και τον κόσμο τον φυσάει… «Εθνικός Βοριάς», «Εθνικός Νοτιάς», και είναι ο καημένος ζαλισμένος. Όμως, αν και γίνεται τέτοιο βράσιμο, νιώθω μέσα μου μια παρηγοριά, μια σιγουριά. Μπορεί να ξεράθηκε η ελιά, αλλά θα πετάξει νέα βλαστάρια. Υπάρχει μια μερίδα Χριστιανών, στους οποίους αναπαύεται ο Θεός. Υπάρχουν ακόμη οι άνθρωποι του Θεού, οι άνθρωποι της προσευχής, και ο Καλός Θεός μας ανέχεται, και πάλι θα οικονομήσει τα πράγματα. Αυτοί οι άνθρωποι της προσευχής μας δίνουν ελπίδα. Μη φοβάσθε. Περάσαμε σαν έθνος τόσες μπόρες και δεν χαθήκαμε, και θα φοβηθούμε την θύελλα που πάει να ξεσπάσει; Ούτε τώρα θα χαθούμε. Ο Θεός μας αγαπά. Ο άνθρωπος έχει μέσα του κρυμμένη δύναμη για ώρα ανάγκης. Θα είναι λίγα τα δύσκολα χρόνια. Μια μπόρα θα είναι.
Δεν σας τα λέω αυτά, για να φοβηθείτε, αλλά για να ξέρετε που βρισκόμαστε. Για μας είναι μια μεγάλη ευκαιρία, είναι πανηγύρι οι δυσκολίες, το μαρτύριο. Να είστε με τον Χριστό, να ζείτε σύμφωνα με τις εντολές Του και να προσεύχεσθε, για να έχετε θείες δυνάμεις και να μπορέσετε να αντιμετωπίσετε τις δυσκολίες. Να αφήσετε τα πάθη, για να έρθει η θεία Χάρις. Αυτό που θα βοηθήσει πολύ είναι να μπει μέσα μας η καλή ανησυχία : που βρισκόμαστε, τι θα συναντήσουμε, για να λάβουμε τα μέτρα μας και να ετοιμασθούμε. Η ζωή μας να είναι πιο μετρημένη. Να ζούμε πιο πνευματικά. Να είμαστε πιο αγαπημένοι. Να βοηθούμε τους πονεμένους, τους φτωχούς με αγάπη, με πόνο, με καλωσύνη. Να προσευχόμαστε να βγουν καλοί άνθρωποι.

ΠΗΓΗ : ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ, Β  ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΦΥΠΝΙΣΗ, εκδ. ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ», ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1999, σ. 17 κ..


aretimaurogianni3.

Γ. Ντόκος: Η γενεαλογία της έννοιας της επιβίωσης

Γιώργος Ντόκος

Το κακό, η έριδα, ο πόνος , η αρρώστια, ο θάνατος έχουν ονομαστεί από τον μεγάλο θρησκειολόγο Μιρτσέα Ελιάντε τρόμος της ιστορίας. Όλες οι θρησκευτικές και φιλοσοφικές παραδόσεις προσπάθησαν να σταθούν και να απαντήσουν απέναντι στην τάση της φύσης προς τη φθορά, την σχάση και τον θάνατο. Οι περισσότερες παραδόσεις αναφέρονται σε μια παραδείσια κατάσταση πριν από την οποία υπήρχε το χάος. Η πτώση από τον παράδεισο έφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της επιβίωσης και της επανάκτησης της χαμένης μακαριότητας. 
Σύμφωνα με τον Ησίοδο: «Χρυσό πρωτόπλασαν το γένος των βροτών ανθρώπων οι αθάνατοι του Ολύμπου. Στην εποχή του Κρόνου, όταν εκείνος δέσποζε στον ουρανό, ζούσαν κι εκείνοι σαν θεοί· ο νους τους ξέγνοιαστος, πάθη και συμφορές μακριά τους, μήτε τα μαύρα γηρατειά τους άγγιζαν· άφθαρτοι κι αναλλοίωτοι, πόδια και χέρια, στις χαρές δοσμένοι, κι ό,τι κακό έμενε απ᾽ έξω. Ακόμη κι όταν πέθαιναν, ήταν ο θάνατός τους ύπνος που τους δάμαζε, κι είχανε όλα τα καλά δικά τους· χωράφια γόνιμα τους έδιναν καρπό από μόνα τους, μεγάλη κι άφθονη σοδειά· κι εκείνοι πράοι, ησυχασμένοι σε έργα ευχάριστα, ευλογημένοι με τα πολλά αγαθά τους» . (Ησίοδος 15, 114-125).  Στη συνέχεια σε μια πτωτική πορεία ακολουθεί το ασημένιο γένος, το χάλκινο γένος, το γένος των ηρώων, γένος δίκαιο και αντρείο, που εξολοθρεύτηκε όμως σε πολέμους και τέλος το πιο δυστυχισμένο γένος είναι το σιδερένιο γένος, το γένος των ανθρώπων.
Κατά τον Ησίοδο πάλι, οι ψυχές των ηρώων και άλλων επιφανών ανδρών μετά τον θάνατό τους μετέβαιναν στα νησιά των Μακάρων που ήταν τόπος των ευτυχισμένων ηρώων, οι οποίοι δεν πεθαίνουν, αλλά εξακολουθούν να ζουν στα νησιά αυτά. Ο παράδεισος αυτός βρισκόταν στην άκρη του κόσμου, στον «Ωκεανόν τον βαθυδίνην», όπως και άλλα μυθικά νησιά, στα πέρατα του δυτικού Ωκεανού. Επίσης Θεοί, ήρωες και Τιτάνες όπως, η Δήμητρα με τα δημητριακά, ο Διόνυσος με το κρασί, ο Προμηθέας με τη φωτιά και ο Ηρακλής με τους άθλους του είχαν ένα ρόλο εκπολιτιστικό. Ήταν οι εκπολιτιστές που ευεργέτησαν την ανθρωπότητα ώστε να μπορέσει να επιβιώσει μέσα στις δύσκολες και αντίξοες συνθήκες της τελευταίας εποχής.
Στη βιβλική διήγηση ο θάνατος και η φθορά μπαίνουν στην ιστορία, η μάλλον εκκινούν την ιστορία ύστερα από την παρακοή των πρωτοπλάστων και την βρώση του απαγορευμένου καρπού. Μετά την εξορία από τον παράδεισο ο Θεός ντύνει τον άνθρωπο με τους δερμάτινους χιτώνες όπως αναφέρει η διήγηση, που συμβολίζουν τις δυνατότητες για επιβίωση και πρόοδο. Μέσα από διάφορες ιστορικές και πολιτιστικές συγκυρίες γεννιέται στον βιβλικό κόσμο η προσδοκία για την έλευση ενός Μεσσία που στα έσχατα, το τέλος της ιστορίας θα λυτρώσει απ’ τα δεινά τον άνθρωπο και τον κόσμο. Αν και αυτή η στάση αντικαθιστά την κυκλική αντίληψη της ιστορίας, ωστόσο είναι επίσης μια αντιιστορική στάση. Στους Εβραίους κάθε νέα ιστορική συμφορά ήταν μια τιμωρία, που είχε επιβάλλει ο Γιαχβέ στον αποστάτη εκλεκτό λαό του. Στον μεταγενέστερο Ιουδαϊσμό ο Θεός μετά την δημιουργία αποσύρεται από την κόσμο. Μέσα από την ενανθρώπηση, το πάθος και την ανάσταση  του Χριστού, ο Χριστιανισμός κομίζει ένα καινούργιο μήνυμα μεταμορφώνοντας τον πόνο από αρνητική κατάσταση σε μια εμπειρία με θετικό πνευματικό περιεχόμενο, την ευχαριστία.
 Αντίθετα ο αρχαίος άνθρωπος προσπαθώντας να λυτρωθεί από τα δεινά της ιστορίας δημιούργησε την κοσμοθεωρία  της περιοδικής αναγέννησης της ζωής και της κυκλικής αναγέννησης του χρόνου. Με οδηγό την πορεία του ήλιου, της σελήνης και των άστρων ο αρχαίος άνθρωπος επανέφερε συνεχώς το γεγονός της δημιουργίας που αντιστρατεύεται τις δυνάμεις του κακού και του χάους. Γι’ αυτούς τους ανθρώπους υπήρχε ένας αρχετυπικός παράδεισος, ενώ η ύπαρξη του ανθρώπου στον κόσμο θεωρείται ως πτώση. Μέσα από την κυκλική κίνηση η αρχαία ανθρωπότητα ακύρωνε τον χρόνο, αλλά ζούσε σε αρμονία με τους κοσμικούς ρυθμούς και προστάτευε τον εαυτό της, από οποιαδήποτε καινοτομία, η οποία θα διασάλευε αυτή την τάξη.
Πουθενά μέσα στο πλαίσιο των αρχαίων πολιτισμών η δυστυχία και ο πόνος δεν θεωρούνται ουδέτερα γεγονότα χωρίς νόημα. Οι Ινδοί αρκετά νωρίς επεξεργάστηκαν την ιδέα του κάρμα, που ερμηνεύει τα πραγματικά γεγονότα και τα δεινά της ζωής του ατόμου και ταυτόχρονα εξηγεί την αναγκαιότητα των μετεμψυχώσεων. Το κάρμα εγγυάται ότι καθετί που συμβαίνει στον κόσμο λαμβάνει χώρα σύμφωνα με τον μεταβλητό νόμο της αιτίας και του αποτελέσματος. Τα δεινά σε αυτή τη ζωή είναι χρέη από σφάλματα που διαπράχθηκαν σε προηγούμενες ζωές, γι’ αυτό ο ινδουισμός και ο βουδισμός αναζήτησαν λύσεις, ώστε να απελευθερωθεί ο άνθρωπος απ’ αυτή την ατελείωτη αλυσίδα αιτίας-αποτελέσματος.
Η αρχαϊκή εποχή (8ος-6ος π.Χ. αιώνας) διακατέχεται από μια αίσθηση αισιοδοξίας. Κάτι τέτοιο αντικατοπτρίζουν τα αγάλματα της εποχής με το χαρακτηριστικό αρχαϊκό μειδίαμα. Η επόμενη περίοδος η κλασική εποχή (4ος-5ος π.Χ. αιώνας) χαρακτηρίζεται από απαισιοδοξία. Οι συνεχείς πόλεμοι και οι ασθένειες που ακολουθούσαν δημιούργησαν ένα κλίμα απαισιοδοξίας, τραγικότητας και ματαίωσης κάτι που εκφράζουν οι τραγωδίες. Μια άλλη τοποθέτηση θέλει ως πηγή της απαισιοδοξίας την παρακμή του τεχνικού πολιτισμού, επειδή τα τεχνικά έργα ήταν ασχολία μόνο μιας υποτιμημένης κατηγορίας ανθρώπων, αυτής των δούλων.
Κύριος εκφραστής της απαισιοδοξίας των κλασικών χρόνων ήταν ο μεγάλος φιλόσοφος Πλάτωνας. Ο Πλάτωνας βέβαια είχε και προσωπικά ερείσματα για αυτή του την στάση. Η Αθηναϊκή δημοκρατία σκότωσε τον δάσκαλό του Σωκράτη, γεγονός που χαρακτήρισε το έργο του φιλοσόφου στο οποίο προσπαθεί να αποκαταστήσει την μνήμη του Σωκράτη και να ασκήσει κριτική στους λόγους και τον ρόλο τον σοφιστών.
Μέσα στην απογοήτευσή του ο Πλάτωνας οραματιζόταν μια τέλεια κοινωνία που την εξουσία θα ασκούσαν ευγενείς, που θα είχαν τα χαρακτηριστικά των φιλοσόφων. Ως εκφραστής της πατριαρχίας της εποχής του, υποτιμά τους χειρώνακτες και τις γυναίκες και αποδέχεται την δουλεία. Η κριτική βέβαια που ασκεί στους σοφιστές θα γίνει θεμέλιο για κάθε μεταγενέστερη κριτική σκέψη, ιδιαίτερα των στοχαστών που θέλουν να ελέγξουν τις αυθαιρεσίες μιας αυταρχικής εξουσίας.
Ο  Πλάτωνας προκειμένου να ερμηνεύσει την κατάπτωση της εποχή του επιστρατεύει το μύθο του αρχέγονου παραδείσου, ευδιάκριτο μέσα στις ινδικές δοξασίες. Έτσι μέσα στους διαλόγους Κριτίας και Τιμαίος γίνεται μια ερμηνεία στον μύθο της χαμένης Ατλαντίδος. Σε μια μακρινή εποχή, η οποία προσδιορίζεται 9.000 χρόνια πριν την εποχή του Πλάτωνα, τόσο η Ατλαντίδα όσο και η Αθήνα ήταν παραδεισένια νησιά πλούσια σε ορυκτό πλούτο, πανίδα και βλάστηση. Περνώντας τα χρόνια η φαυλότητα και η έριδα προξένησαν τη δυσμένεια των θεών, οι οποίοι μέσα από φυσικά φαινόμενα άλλαξαν το τοπίο. Η Ατλαντίδα χάθηκε μέσα σε ένα βάλτο, ενώ η αρχαία Αθήνα έχασε το παλιό της κάλλος.
Ο Πλάτωνας θα εντοπίσει την αιτία της πτώσης στο σώμα που αποτελείται από αντίθετους χυμούς. Το σώμα αποπροσανατολίζει και εγκλωβίζει την αθάνατη ψυχή. Οι θεοί έχουν δημιουργήσει έναν ιδεατό αρχέτυπο κόσμο, τον κόσμο των ιδεών. Όσο η ανθρωπότητα απομακρύνεται από αυτόν, τόσο δυστυχεί. Σε αυτό το ερμηνευτικό σύστημα του Πλάτωνα με τις κοσμικές παλινδρομήσεις και τις κοσμικές καταστροφές  εντοπίζουμε τον μύθο της αιώνιας κυκλικής επιστροφής, ιρανο-βαβυλωνιακής ίσως καταγωγής. Από εκεί και πέρα σκοπός του είναι να περιγράψει την ιδανική πολιτεία που θα διοικείται από τους άριστους-ευγενείς-φιλοσόφους, ενώ κάθε ένας πολίτης  θα έχει την θέση που του αρμόζει και οι συγκρούσεις θα αποφεύγονται μέσα από την τήρηση των νόμων.
Κατά τον Μεσαίωνα οι αυτοκράτορες θα προσπαθήσουν να δείξουν ότι η βασιλεία τους είναι ένα εκτύπωμα της βασιλείας του Θεού στη γη. Αντίθετα για τον απλό λαό η κόλαση και ο παράδεισος θα εξοριστούν στην άλλη ζωή, σε ένα μακρινό και απροσδιόριστο μέλλον. Οι κλειστοί δρόμοι και οι δυσκολίες στις μεταφορές που θα δημιουργήσουν οι Οθωμανοί θα γεννήσουν την θεωρία για ένα επί γης κρυμμένο παράδεισο. Οι θεωρίες γύρω από το καθαρτήριο που τις βρίσκουμε και στη Θεία Κωμωδία του Δάντη θα επαναφέρουν με ένταση τον μύθο της καθολικής εκπύρωσης, ενός τέλους του κόσμου με φωτιά, από την οποία οι καλοί θα διαφύγουν αλώβητοι, ιρανικής και αυτός καταγωγής.

Στο τέλος του Μεσαίωνα και στην αρχή της Αναγέννησης θα δοθεί στο Δεκαήμερο του Βοκάκιου η πιο υλική εικόνα του παραδείσου. Ο Βοκάκιος ανάμεσα στα χιλιάδες πτώματα από την πανώλη που είχε αποδεκατίσει την Φλωρεντία φαντάζεται την χώρα των Μακάρων ως εξής: «Κι ήταν ένα ολόκληρο βουνό από τριμμένη παρμεζάνα και στέκονταν, στην κορυφή του, άνθρωποι που έβραζαν ραβιόλια ή μακαρόνια, μέσα σε χύτρες με ζουμί από κότα. Και μόλις είχαν βράσει αρκετά, τα‘ ριχναν κάτω μέσ’ στην παρμεζάνα και, εκεί, τα έπαιρνε όποιος ήθελε κι έτρωγε ως που να χορτάσει».
Το 1492 μ.Χ. Ο Χριστόφορος Κολόμβος φτάνει στην Καραϊβική. Βαθιά πιστός έχει μια πεποίθηση ότι ο επίγειος παράδεισος βρίσκεται σε μια εύκρατη περιοχή πέρα από τον ισημερινό προφανώς επηρεασμένος από το μεσαιωνικό έργο του καρδιναλίου Πιερ ντ΄Αιγύ ImagoMundi. Σε όποιο νησί περνάει ονοματίζει τα πάντα. Μιμούμενος τον Αδάμ στον Παράδεισο δίνει όνομα στα νησιά, τις περιοχές, την πανίδα και την χλωρίδα. Ακόμη και τους ανθρώπους θα τους ονομάσει Ινδιάνους. Η ονοματοδοσία ισοδυναμεί με κατάληψη και κυριαρχία.
Τη συνέχεια στην Καραϊβική μας την δίνει ο Ισπανός ιεραπόστολος Βαρθολομαίος Ντε Λας Κάζας 50 χρόνια μετά, το 1552 στην αναφορά του προς τους βασιλείς της Ισπανίας με τίτλο: «Σύντομη ανασκόπηση της καταστροφής των Ινδιών». Στην τότε Εσπανιόλα (σήμερα άγιο Δομίνικο-Αϊτή): « Σε όλες τις χώρες των Ινδιών όπου πέρασαν οι χριστιανοί, πάντα είχαν επιβάλλει στους Ινδιάνους, σ’ αυτούς τους αθώους λαούς, όλες τις αγριότητες που ανέφερα, σφαγές, τυραννίες και φρικτή καταδυνάστευση. Πάντα πρόσθεταν νέα βασανιστήρια αγριότερα και γίνονταν ολοένα και πιο απάνθρωποι, γιατί ο Θεός τους άφηνε όλο να πέφτουν , να χώνονται σε ένοχες ιδέες και αισθήματα».
Στα νησιά Σαν Ζουάν (Πουέρτο Ρίκο) και Τζαμάικα: «Σκότωσαν, πυρπόλησαν, έψησαν, έριξαν ανθρώπους σε άγρια σκυλιά. Έπειτα καταπίεσαν, βασάνισαν και ταπείνωσαν τους επιζώντες, στα ορυχεία και σε άλλες εργασίες μέχρι την εξάντληση και τον αφανισμό όλων αυτών των δυστυχισμένων αθώων. Σε αυτά τα δυο νησιά υπήρχαν περισσότερες από διακόσιες χιλιάδες ψυχές, μάλλον νομίζω ένα εκατομμύριο, και σήμερα (1552) δεν έχουν απομείνει παρά διακόσια άτομα, στο καθένα. Στην Κούβα οι Ινδιάνοι γνώρισαν τόσο μεγάλες θηριωδίες που από την απελπισία άρχισαν να κρεμιούνται μόνοι τους άνδρες, γυναίκες και παιδιά.
Για την καλλιέργεια της ζάχαρης στην Καραϊβική μεταφέρθηκαν από την δυτική Αφρική εκατομμύρια νέγροι σκλάβοι μιας και ο γηγενής πληθυσμός είχε εξολοθρευθεί. Το εμπόριο των νέγρων το διεξήγαγαν οι Γενοβέζοι που είχαν εγκαταστάσεις στα περίχωρα του Παναμά και είχαν δημιουργήσει την Εταιρεία εμπορίας των Νέγρων. Έτσι κάπως δημιουργήθηκε το γνωστό τριγωνικό σύστημα εμπορικών συναλλαγών και το διατλαντικό δουλεμπόριο, που λειτούργησε από τα τέλη του 16ου έως τις αρχές του 19ου αιώνα, μεταφέροντας σκλάβους από τη Δυτική Αφρική στην Καραϊβικής και τις αμερικανικές αποικίες και από εκεί  σοδειά διαφόρων ειδών, και βιομηχανικά προϊόντα στις ευρωπαϊκές αποικιακές δυνάμεις.
Οι ανταγωνιστές των Ισπανών, Άγγλοι, Γάλλοι και Ολλανδοί δημιούργησαν διάφορες μικρές βάσεις στην Καραϊβική. Οι Άγγλοι το 1665 πήραν την Τζαμάικα, ενώ οι Γάλλοι την Τορτούγκα μικρό νησί πάνω από την Αϊτή και οι Ολλανδοί το Κουρασάο. Στη συνέχεια φρόντισαν να επεκτείνουν τις κτήσεις τους με τον ακήρυχτο πόλεμο της πειρατείας. Οι Άγγλοι και Γάλλοι πειρατές άλωσαν τις ακτές της Καραϊβικής και της Αμερικής για εκατοντάδες χρόνια και κούρσευαν τα εμπορικά πλοία που μετέφεραν αγαθά στην Ευρώπη προκαλώντας οικονομικές ζημιές στους Ισπανούς. Οι Άγγλοι και Γάλλοι κυβερνήτες της Καραϊβικής ενθάρρυναν τους πειρατές ενώ όποτε έστελνε ο Ισπανός βασιλιάς πρεσβεία στον Άγγλο και τον Γάλλο τους ανακαλούσαν.
 Οι πιο γνωστοί πειρατές αυτής της περιόδου είναι ο Άγγλος Χένρυ Μόργκαν (το ρούμι Captain Morgan του οφείλει το όνομα του αν και δεν υπήρχε την εποχή εκείνη ρούμι στην Καραϊβική) και ο Γάλλος Φρανσουά λ΄ Ολονναί. Ο Μόργκαν στάλθηκε σιδεροδέσμιος στην Αγγλία, ενώ ο λ΄ Ολονναί πέθανε φτωχός και εξαθλιωμένος. Οι πειρατές γνωστοί ως μπουκανιέροι από τον τρόπο που πάστωναν και κάπνιζαν το κρέας που είχαν ως προμήθειες στα καράβια τους λεηλατούσαν ξηρά και θάλασσα και υποδούλωναν αγροτικούς πληθυσμούς και στη συνέχεια τους πουλούσαν σκλάβους. Τα κλοπιμαία διαρκούσαν πολύ λίγο καιρό ώστε να συντηρήσουν την άσωτη ζωή τους κι έτσι πολύ γρήγορα μπάρκαραν για καινούργια κούρσα.
Οι αφηγήσεις του πληρώματος του θαλασσοπόρου Αμέριγκο Βεσπούτσι για τις χώρες και τους νόμους του νέου κόσμου και τα κείμενα του Πλάτωνα για μια ιδανική πολιτεία θα οδηγήσουν τον Τόμας Μορ το 1516  στο να γράψει την Ουτοπία. Πρόκειται για ένα φανταστικό ευνομούμενο νησί, όμοιο με την πολιτεία που περιγράφει ο Πλάτωνας, αλλά προσαρμοσμένη σε μια μεταγενέστερη εποχή. Εκεί ο Μορ Καθολικός στο θρήσκευμα καταφέρεται κατά του Προτεστάντη βασιλιά, της αριστοκρατίας και των σκληρών νόμων, και οραματίζεται μια κοινωνία δικαιοσύνης και κοινοκτημοσύνης, ενάντια στην πτώχεια και την ανισότητα και τους θρησκευτικούς πολέμους. Στον αντίποδα ο Αγγλικανός και πρόδρομος της φυσιοκρατίας και του εμπειρισμού Φράνσις Μπέικον θα γράψει τη Νέα Ατλαντίδα (1624). Μέσα σε αυτό το κείμενο ο Μπέικον προσπαθεί να στηρίξει τον θεσμό της βασιλείας και διάφορες προτεσταντικές-πουριτανικές θρησκευτικές πρακτικές. Τόσο η Ουτοπία του Μορ, όσο και η Νέα Ατλαντίδα του Μπέικον αποδέχονται την δουλεία.
Πολλές ιστορίες ναυαγών τα χρόνια των μεγάλων εξερευνήσεων θα γεννήσουν τον Ροβινσώνα Κρούσο μυθιστόρημα του Ντάνιελ Ντεφόε, το οποίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1719 και αντλεί υλικό και μοτίβα από τη Νέα Ατλαντίδα του Μπέικον. Ο Ροβινσώνας Κρούσος είναι ένας άγγλος ναυαγός που προσπαθεί να επιβιώσει ολομόναχος σε ένα νησί της Καραϊβικής. Πρόκειται για ένα σύμβολο της βρετανικής κατάκτησης και ένα κείμενο γεμάτο με θρησκευτικά θέματα. Ο Κρούσος πλησιάζει το Θεό, όχι ακούγοντας κηρύγματα σε μία εκκλησία αλλά περνώντας χρόνο μονάχος μέσα στη φύση έχοντας διαβάσει μόνο τη Βίβλο. Απέκτησε ένα δούλο που ήταν κανίβαλος και τον ονόμασε Παρασκευά. Στη συνέχεια ο Κρούσος τον δίδαξε αγγλικά και τον προσηλύτισε στον Χριστιανισμό. Κάποια άλλη στιγμή σκότωσαν, όσους κανίβαλους δεν αφομοιώθηκαν. Επτά χρόνια μετά το 1726 ο Ιρλανδός κληρικός και ακτιβιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Τζόναθαν Σουίφτ θα εκδώσει το μυθιστόρημα τα ταξίδια του Γκιούλιβερ. Μια πικρή σάτιρα που προσπαθεί να αντικρούσει την απεριόριστη αισιοδοξία του Ντεφόε για τις ανθρώπινες ικανότητες. Ο Σουίφτ θα υποστηρίξει την άποψη πως το άτομο δεν προηγείται της κοινωνίας και θα προσπαθήσει να δείξει τις πολιτισμικές διαφορές των ανθρώπων, καθώς και να καυτηριάσει την πολιτισμική επιβολή του ισχυρότερου.
Μετά από πολλούς αγώνες η δουλεία καταργήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1833. Αυτό δεν σήμαινε ότι τα πράγματα για τους νέγρους θα άλλαζαν αμέσως. Το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου ακολούθησε μια δεκαετία (1920) μεγάλης οικονομικής ύφεσης φτάνοντας στο γνωστό κραχ του 1929. Με την έναρξη του καπιταλισμού στη δεκαετία του 1930, πολλοί αγρότες μαύροι Τζαμαϊκανοί, επειδή η γη είχε πουληθεί ή μισθωθεί σε μεγάλες εταιρίες συνέρρεαν προς το Κίνγκστον με ελπίδες για εύρεση εργασίας και απασχόληση. Στην  πρωτεύουσα τα πράγματα δεν ήταν διαφορετικά. Χωρίς θέσεις εργασίας οι περισσότεροι περιθωριοποιήθηκαν σε γκέτο στα προάστια της πόλης ψάχνοντας για τροφή στα σκουπίδια. Οι για αιώνες σκλάβοι βρέθηκαν πάλι σε ένα αδιέξοδο και έτσι το έδαφος ήταν έτοιμο ώστε να αναπτυχθεί ένα μεσσιανικό-αποκαλυπτικό κίνημα με εσχατολογικές προσδοκίες στο άμεσο παρόν ή στο κοντινό μέλλον.
Ο Haile Selassie (=Ισχύς, δύναμη της Αγίας Τριάδας) στέφθηκε αυτοκράτορας της Αιθιοπίας το 1930, δίνοντας ελπίδα στους μαύρους αστούς της Τζαμάικα που περιθωριοποίησε ο καπιταλισμός. Χαρακτηριστικό αυτών των αγροτών είναι ότι ενώ βρίσκονται στην καρδιά του καπιταλισμού και της νεωτερικότητας, ωστόσο έχουν προνεωτερική ταυτότητα έτσι στην απόγνωσή τους δημιουργούν το πολιτικοθρησκευτικό μεσσιανικό κίνημα Ρασταφάρι. Η νεωτερικότητα γκρέμισε τα ιερά και τα όσια, αλλά ο καπιταλισμός κορύφωσε τη μυθική αγωνία. Απομυθοποιητικός και ταυτόχρονα μυθοποιητικός, από την ίδια του τη φετιχιστική δομή, μαζί με την μυθολογία της καθημερινής πεζότητας προκαλεί την επιστροφή του πιο αρχέγονου Μυθικού.
Το Νοέμβριο του 1930 το περιοδικό Timeέκανε εξώφυλλο του τη φωτογραφία του αυτοκράτορα ενώ το 1935 τον ανακήρυξε άνθρωπο της χρονιάς. Στη Τζαμάικα από το 1932 άρχισε να κυκλοφορεί το αντίγραφο ενός πορτρέτου του αυτοκράτορα της Αιθιοπίας. Μέσα από τις φωτογραφίες και τον τύπο της εποχής η εικόνα ενός μαύρου βασιλιά εντυπωσίασε τους απλούς αγρότες της Τζαμάικα και σε αυτές είδαν τις προφητείες του MarcusGarveyγια ένα Μαύρο Βασιλιά-Σωτήρα και τον επαναπατρισμό στην Αφρική να επαληθεύονται. Προφανώς εκείνη την εποχή στους αγροτικούς πληθυσμούς ο διαχωρισμός μεταξύ βωμού και θρόνου, δηλαδή πολιτικής και θρησκευτικής εξουσίας δεν ήταν σαφής, γι αυτό και πολύ εύκολα δόθηκε στον  HailleSelassieη μεσσιανική ιδιότητα ως φυσικό ακόλουθο της βασιλικής του ιδιότητας.  Ο ρόλος και η εικόνα επίσης του βασιλιά του Ηνωμένου Βασιλείου που είναι συνάμα και αρχηγός της Αγγλικανικής Εκκλησίας, ίσως επηρέασε τους Τζαμαϊκανούς παρίες. Πραγματικό όνομα του αυτοκράτορα της Αιθιοπίας ήταν Ταφάρι Μακόνεν, ενώ το Ρας στα Αχμαρικά σημαίνει βασιλιάς,  από εκεί και η ονομασία του κινήματος Ρασταφάρι.
Η φορτισμένη στη Βίβλο με συμβολισμούς Αιθιοπία από την εποχή ακόμη του Σολομώντα και της Βασίλισσας του Σαβά έγινε για τους Ρασταφαριανούς η νέα γη της επαγγελίας. Η Αιθιοπία επίσης ήταν γενικότερα ένα αντιαποικιακό σύμβολο, αφού έχοντας μια στοιχειώδη κρατική οργάνωση και την χριστιανική πίστη απέφυγε μια μακροχρόνια κατάκτηση από τις αποικιοκρατικές δυνάμεις. Ο επαναπατρισμός-έξοδος στην Αιθιοπία ήταν ένα από τα προτάγματα της νέας θρησκείας. Οι Τζαμαϊκανοί αγρότες απέρριψαν τον Χριστιανισμό, μιας και οι Χριστιανοί κύριοι τους, όχι μόνο τους καταδυνάστευαν, αλλά χρησιμοποιούσαν την Βίβλο ως μέσω χειραγώγησης των δούλων. Ωστόσο γαλουχημένοι με τη Βίβλο είδαν να εκπληρώνονται όλες οι μεσσιανικές προφητείες της στο πρόσωπο του  Χαιλέ Σελασιέ.
 Ο δυτικός τρόπος σκέψης και ζωής θεωρήθηκε σκοτεινός και κακός και σε μια συμβολική γλώσσα ονομάστηκε Βαβυλώνα. Στη Βίβλο η Βαβυλώνα είναι φορτισμένη αρνητικά. Το 586 π.Χ. ο Ναβουχοδονόσορας καταλαμβάνει την Ιερουσαλήμ και το νότιο βασίλειο του Ιούδα και εξορίζει τους Ιουδαίους στη Βαβυλώνα. Τα γεγονότα περιγράφονται στα Βιβλία των Προφητών Ιερεμία και Δανιήλ. Ακόμη και στο βιβλίο της Αποκάλυψης πολύ αργότερα η Ρώμη που διώκει τους Χριστιανούς ονομάζεται πόρνη Βαβυλώνα.
Το κίνημα Ρασταφάρι έγινε παγκοσμίως γνωστό από τη μουσική ρέγκε (=η μουσική του βασιλιά). Κύριος εκπρόσωπος της μουσικής ρέγκε είναι ο Μπομπ Μαρλευ. Οι περισσότεροι στίχοι στα τραγούδια του έχουν ένα βιβλικό υπόβαθρο, ενώ η δυναμική της ποίησής του μπορεί να συγκριθεί με αυτή των παλιών μελωδών και υμνογράφων.
Το τραγούδι Survivorβρίσκεται στον ομώνυμο δίσκο του Μπομπ Μάρλευ που κυκλοφόρησε το 1979. Στο τραγούδι αφομοιώνεται ολόκληρη η μυθιστοριογραφία γύρω από τους ναυαγούς που προσπαθούν να επιβιώσουν στα νησιά της Καραϊβικής. Για τους νέγρους πρώην σκλάβους η Καραϊβική δεν είναι ο παράδεισος κοντά στον Ισημερινό που είχε ονειρευτεί ο Κολόμβος, αντίθετα ελπίζουν ότι ο επί γης παράδεισος βρίσκεται στην Αιθιοπία! Τα δεινά των σκλάβων εκφράζονται μέσα από το βιβλίο του προφήτη Δανιήλ και τις διηγήσεις για τον Δανιήλ στον λάκκο με τα λιοντάρια και των τριών παίδων στην κάμινο που δεν προσκύνησαν τον Ναβουχοδονόσορα, που εδώ συμβολίζουν την Ρασταφαριανή Βαβυλώνα, δηλαδή τον ανεπτυγμένο κόσμο.
Η ιστορία των τριών παίδων στην κάμινο δεν είναι πρώτη φορά που θα εκφράσει τους καταπιεσμένους. Οι υμνογράφοι του 8ου μ.Χ. αιώνα θα εμπνευστούν και θα διαμορφώσουν το νόημα και το περιεχόμενο της 7ης και 8ης ωδής των κανόνων από αυτή τη διήγηση. Με αυτό τον τρόπο θα ασκήσουν υπόγεια κριτική στους αυταρχικούς εικονομάχους αυτοκράτορες, που εκείνη την εποχή προσπαθούν να μιμηθούν τα πρότυπα των αράβων χαλίφηδων. Κατά την Οθωμανική κυριαρχία θα δημιουργηθεί ένα νέο μελοποιητικό είδος οι καλοφωνικοί ειρμοί. Ο πιο παλιός  καλοφωνικός ειρμός είναι ποίημα του μοναχού Αρσενίου (αρχές 17ου αιώνα), ο οποίος  παίρνει το θέμα του από ένα παλιότερο ειρμό για τους τρεις παίδες: «Ἡ κάμινος Σωτήρ ἐδροσίζετο, οἱ Παῖδες δὲ χορεύοντες ἒψαλλον. Εὐλογητός ὁ Θεός ὁ τῶν πατέρων ἡμῶν».
Τέλος στους στίχους του τραγουδιού μπορούμε να διακρίνουμε εκτός από τα αντιαποικιακά στοιχεία, ένα κλίμα φόβου  που προέρχεται από τη περιρρέουσα ατμόσφαιρα του ψυχρού πολέμου των δεκαετιών ’70 & ’80. Μέσα σε αυτό το κλίμα  η επιστήμη και η τεχνολογία αντιμετωπίζονται καχύποπτα, ιδιαίτερα κάτω από το ενδεχόμενο της πυρηνικής απειλής. Υπό το πρίσμα αυτό η μουσική ρέγκε εντάσσεται στα φιλειρηνικά κινήματα εκείνης της εποχής.

Survival (Επιβίωση)

Πώς μπορείτε να καθίσετε άπραγοι
Πείτε μου τι σας νοιάζει;
Όταν κάθε φορά κοιτάζω γύρω,
οι άνθρωποι υποφέρουν από δεινά
σε κάθε περίπτωση, παντού.

Είμαστε οι επιζώντες. Ναι! Οι μαύροι επιζώντες!
Κάποιοι άνθρωποι πήραν τα πάντα.
Άλλοι δεν έχουν τίποτα.
Κάποιοι άνθρωποι έχουν ελπίδες και όνειρα.
Άλλοι  έχουν τους τρόπους και τα μέσα.

Είμαστε οι επιζώντες! Ναι! Οι μαύροι επιζώντες!
Ναι, είμαστε οι επιζώντες, όπως ο Δανιήλ στον λάκκο με τα λιοντάρια
(Μαύροι επιζώντες) Επιζώντες, επιζώντες!
Αδέρφια μου! Ποιον δρόμο θα επιλέξουμε;
Καλύτερα να βιαστούμε. Ω, βιαστείτε. Ω, βιαστείτε. Τώρα!
Γιατί δεν έχουμε χρόνο να χάσουμε.
Κάποιοι άνθρωποι υπολογίζουν σε γεγονότα και ισχυρισμούς.
Άλλοι έχουν υπερηφάνεια και ντροπή.
Κάποιοι κάνουν σχέδια και υπολογισμούς.
Μερικοί άνθρωποι δεν έχουν κανένα στόχο φαίνεται!

Είμαστε οι επιζώντες, ναι: οι μαύροι επιζώντες!
Σας λέω τι είμαστε! Οι επιζώντες! Ναι! Οι μαύροι επιζώντες!
Είμαστε οι επιζώντες, όπως οι τρεις Παίδες στην φλογισμένη κάμινο
ο Σεδράχ, ο Μισάχ και ο Αβδεναγώ
(Μαύροι επιζώντες),
Ρίχνονται στη φωτιά, αλλά ποτέ δεν καίγονται.
Λοιπόν αδέρφια μου.
Το κήρυγμα και ο λόγος πραγματοποιήθηκε.
Πρέπει να ζήσουμε, τώρα, τώρα!
Γιατί έφτασε η ώρα του Πατέρα.
Μερικοί άνθρωποι βάζουν το καλύτερο έξω.
Μερικοί άνθρωποι κρατούν το καλύτερο μέσα.
Μερικοί άνθρωποι δεν μπορούν να σταθούν ισχυροί.
Μερικοί άνθρωποι δεν θα περιμένουν για πολύ.


Είμαστε οι επιζώντες
Σε αυτή την εποχή της τεχνολογικής απανθρωπιάς (Μαύρη επιβίωση),
της επιστημονικής θηριωδίας (επιζώντες),
της ατομικής ψευδοφιλοσοφίας (Μαύρη επιβίωση),
της πυρηνικής παρενέργειας (επιζήσαντες):
Σε ένα  κόσμο που οδηγεί στη διαχρονική ανασφάλεια (Μαύρη επιβίωση).

Όλοι μαζί τώρα:
Είμαστε οι επιζώντες, ναι!
Είμαστε οι επιζώντες!
Ναι, οι Μαύροι επιζώντες!
Είμαστε οι επιζώντες!
Ένας καλός άνθρωπος δεν τιμάται ποτέ (επιζώντες)
στη πατρίδα του (Μαύρη επιβίωση).
Τίποτα δεν αλλάζει, τίποτα διαφορετικό (επιζώντες).
Τίποτα δεν αλλάζει, τίποτα διαφορετικό (Μαύροι επιζώντες).
Πρέπει να επιβιώσουμε! (Επιζώντες)

 
Βιβλιογραφία
Σημειώσεις μαθήματος η Διάδοση του Χριστιανισμού μετά την ανακάλυψη του Νέου Κόσμου, Δημήτρης Μόσχος, Θεολογική Σχολή ΕΚΠΑ.
Ησίοδος, Έργα και ημέρες - Θεογονία - Η ασπίδα του Ηρακλή, Μετάφραση:  Σταύρος Γκιργκένης, Ζήτρος 2001
Πλάτων Τιμαίος, μετάφραση Βασίλης Κάλφας, Πόλις 1995
Πλάτων Συμπόσιο-Κριτίας, μετάφραση Β. Δεδούσης-Γ. Κοδράτος, Δαίδαλος 1980
Δάντης Η Θεία Κωμωδία, μετάφραση Νίκος Καζαντζάκης, εκδ. Ελένης 
Καζαντζάκη, 1992
Βοκάκιος, Δεκαήμερο, μετάφραση Περικλής Ροδάκης, Νέστορας 1993
Τσβέταν Τοντόροφ, Η κατάκτηση της Αμερικής-το πρόβληαμ του άλλου, μετάφραση Κική Καψαμπέλη, Νήσος 2004
Βαρθολομαίος Ντε Λας Κάζας, Η καταστροφή των Ινδιάνων, Στοχαστής 2003
Alexander O. Exquemelin, Οι πειρατές της Καραϊβικής, μετάφραση Θάνος Σακέτας, Στοχαστής 1991
Τρία κείμενα για την Ουτοπία, Thomas More: Ουτοπία, Francis Bacon: Νέα Ατλαντίς, Henry Neville: Η Νήσος των Πάιν.Μετάφραση Γρηγόρης Κονδύλης, Μεταίχμιο 2007
 Daniel Defoe, Ρομβισώνας Κρούσος, Αλκυών 2004
Τζόναθαν Σουιφτ, Τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ, μετάφραση Αθηνά Κακούρη, Πάπυρος 1996
A sketch of rastafi history, Norman Hugh Redington (1995)
Η μεσσιανική ιδέα και η μεταμορφώσεις της, Άρτος Ζωής, Αθήνα 2011
The Rastafari Movement:History, Culture, and Systems of Belief, Amanda Fonorow UNC-Greensboro
The Material Roots of Rastafarian Marijuana Symbolism, Akeia A. Benard
The Rastafari Movement:History, Culture, and Systems of Belief, Amanda Fonorow UNC-Greensboro
Η Θεολογία του Εικοστού Αιώνα, Rosino Gibellini, Άρτος Ζωής 2002
Οι Δυσανεξίες της Νεωτερικότητας, Τσαρλς Ταίηλορ, Εκκρεμές 1991
The Routledge Companion to Anglophone Caribbean Literature, Michael A. Bucknor, 2002
Δημήτρης Μόσχος, Συνοπτική Ιστορία του Χριστιανισμού,  τόμος Β΄, εκδόσεις Αρμός 2014
Κόσμος και Ιστορία, Ο Μύθος της Αιώνιας Επιστροφής, Μιρτσέα Ελιάντε, Ελληνικά Γράμματα 1999
Έξοδος και Επανάσταση, Michael Walzer, Άρτος Ζωής, Αθήνα 2015.
 
 
Ο ζωγραφικός πίνακας που πλαισιώνει τη σελίδα είναι έργο του Φώτη Κόντογλου.

Απαράδεκτος εμπαιγμός της Εκκλησίας από τον κ. Γαβρόγλου


Τα «ΦΕΚ του Γαβρόγλου» είναι τα «ΦΕΚ του Φίλη», με άλλο όνομα!
Το βασικό πρόβλημα είναι η δομή των προγραμμάτων
Image result for Γαβρόγλου με φιλη
Η Εκκλησία έδειξε καλή διάθεση και εμπιστεύθηκε τον κατά τα άλλα, χαμηλών τόνων κ. Γαβρόγλου ότι θα σεβαστεί όσα συμφωνήθηκαν μεταξύ του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου και του Πρωθυπουργού κ. Αλ. Τσίπρα, για τον Ορθόδοξο Προσανατολισμό των νέων Προγραμμάτων για τα Θρησκευτικά, αλλά ο νυν Υπουργός Παιδείας ενέπαιξε την Εκκλησία και δεν έκανε τις αλλαγές που θα καθιστούσαν το μάθημα Ορθόδοξο. Αντίθετα έκανε ελάχιστες επουσιώδεις, ανεπαίσθητες και επιδερμικές, λεκτικές κυρίως, αλλαγές, άλλαξε τον αριθμό του ΦΕΚ των Προγραμμάτων Φίλη -με σκοπό προφανώς να προλάβει τυχόν αρνητικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, εναντίον αυτών των ΦΕΚ- και τα υπέγραψε ως δήθεν διορθωμένα και προσαρμοσμένα στη γραμμή της Εκκλησίας. Όπως λέει ο θυμόσοφος λαός μας, άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς!

Στην ουσία τους όμως, η πολυθρησκειακή – συγκρητιστική δομή των Προγραμμάτων παραμένει ίδια και απαράλλακτη, με τη δομή εκείνων, που είχε υπογράψει ο κ. Φίλης, όπως παραμένει και το πρόβλημα της ανισονομίας που δημιουργούν αυτά τα Προγράμματα με τη ρατσιστική αντιμετώπιση των παιδιών των Ελλήνων χριστιανών. Η εφαρμογή τους, διαμέσου των «Φακέλων μαθητή» οδηγεί κατευθείαν το παιδί στην πνευματική σύγχυση. Και αυτό δεν είναι μια υποκειμενική φιλοσοφία, αλλά η απτή και σκληρή πραγματικότητα. Η απλή αντιπαραβολή των δύο ΦΕΚ πείθει και τον πιο δύσπιστο για την αλήθεια της παραπάνω διαπίστωσης.

Μάλιστα ο Υπουργός Παιδείας υπέγραψε και δημοσίευσε τα ΦΕΚ και των Προγραμμάτων και των Φακέλων, χωρίς να έχει προηγηθεί η επ’ αυτών, σύμφωνη γνώμη της Ιεραρχίας της Εκκλησίας, αλλά εκ των υστέρων η Ιεραρχία, καλείται να τοποθετηθεί επί αυτών και επί των δήθεν αλλαγμένωνΠρογραμμάτων και των νέων «Φακέλων μαθητή».

Όσοι επίσης, επιχειρούν να χρυσώσουν το δηλητηριώδες χάπι, παραπέμποντας στις καλένδες, δηλαδή σε μια δήθεν μελλοντική ελπίδα επίλυσης του προβλήματος, που θα είναι η «συγγραφή των νέων Βιβλίων», προφανώς ή συμμετέχουν στην επιχείρηση εμπαιγμού του Υπουργού ή αυτοαπατώνται οικτρώς. Ίσως δεν γνωρίζουν και πρέπει να μάθουν την παιδαγωγική πορεία και σειρά των θεμάτων, ότι δηλαδή, αφετηρία κάθε αλλαγής στην Παιδεία ήταν και είναι τα Προγράμματα Σπουδών. Ακολουθούν τα βιβλία, τα οποία: α) στηρίζονται στα Προγράμματα, β) εφαρμόζουν τα Προγράμματα και γ) γράφονται με βάση τη φιλοσοφία, τη γραμμή και τις θέσεις που έχουν διατυπωθεί στα Προγράμματα. Δεν ισχύει επομένως αυτό που διαδίδουν ορισμένοι είτε από άγνοια είτε από σκοπιμότητα, ότι δηλαδή, δεν είναι το πρόβλημα ούτε τα Προγράμματα, ούτε τα ΦΕΚ αλλά ούτε και οι «Φάκελοι μαθητή», που είναι υποτίθεται προσωρινοί, όσο τα νέα βιβλία που θα γραφτούν.

Τα Υπουργείο Παιδείας και οι διάφοροι καλοθελητές βρίσκουν πρόσφορο έδαφος να προπαγανδίζουν το κάθε ψέμα, διότι κάποιοι ή κάνουν ότι δεν γνωρίζουν ή δεν γνωρίζουν, επειδή δεν έχουν άμεση σχέση με την εκπαιδευτική διαδικασία. Τα Προγράμματα που μετατράπηκαν σε ΦΕΚ, έγιναν «Φάκελοι» και οι «Φάκελοι» θα γίνουν – μετονομαστούν σε βιβλία, αυτή είναι η λογική σειρά των πραγμάτων. Πρέπει, λοιπόν, για να μην εμπαίζεται κανείς, να γίνει τελείως ξεκάθαρο και κατανοητό ότι τα Προγράμματα είναι ο νους της Παιδείας και η πυξίδα του κάθε σχολικού μαθήματος και σε αυτά θα έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα, κατά τη διεξαγωγή του διαλόγου.

Η ΕΞ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΟ ΙΕΠ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Σε όλα τα παραπάνω έπρεπε να επικεντρωθούν οι Σεβαστοί Αρχιερείς, που έκαναν τον διάλογο με το ΙΕΠ και το Υπουργείο και αυτά έπρεπε να αλλάξουν. Δεν άλλαξαν τα Προγράμματα, επομένως, δεν άλλαξε ούτε στο ελάχιστο, σε ό, τι αφορά στο μάθημα (φιλοσοφία, δομή, σκοπός, περιεχόμενο, μέθοδοι, μαθησιακά αποτελέσματα). Αυτό σημαίνει ότι όλη η ιστορία με τον κ. Φίλη (ο οποίος πολύ σωστά πανηγυρίζει ότι δεν άλλαξε τίποτα), ήταν απλώς ένα φιάσκο. Τα Προγράμματα έμειναν τα ίδια και με βάση αυτά θα γραφτούν και τα βιβλία, και ορισμένοι ή θα πανηγυρίζουν, γιατί πέρασε το σχέδιό του εμπαιγμού τους ή δεν θα έχουν καταλάβει ίσως ακόμη, τη διαφορά ανάμεσα στα Προγράμματα και στα βιβλία, ούτε ποιος είναι ο βασικός και κεντρικός ρόλος των Προγραμμάτων, ως η ραχοκοκαλιά της Παιδείας.

Οι εκπρόσωποι της Εκκλησίας υποτίθεται ότι πήγαν στο διάλογο, για να ζητήσουν να έχουν τα Προγράμματα ορθόδοξο προσανατολισμό, αλλά όμως, από ό, τι διαφαίνεται, δεν απαίτησαν να φύγουν άμεσα, μέσα από τα Προγράμματα οι χιλιάδες θέσεις που σχεδιάζουν την απόρριψη από τα Θρησκευτικά του ορθόδοξου προσανατολισμού,όπως για παράδειγμα: «Το ΜτΘ υπερβαίνει παρωχημένες πρακτικές ομολογιακής μονοφωνίας» και ότι «χρειάζεται να περιλαμβάνει θεωρήσεις διαχριστιανικής και διαθρησκειακής μάθησης» ή ότι οι ορθόδοξοι μαθητές καθοδηγούνται να «ανακαλύπτουν στη χριστιανική παράδοση, στην Αγία Γραφή, και στα ιερά κείμενα των θρησκειών απαντήσεις για το νόημα της ζωής και των σχέσεων του ανθρώπου (με τον Θεό τον συνάνθρωπο και τη φύση)».

Η Επιτροπή υποτίθεται ότι πήγε να ζητήσει να έχει το μάθημα των Θρησκευτικών ορθόδοξο προσανατολισμό, από ό, τι φαίνεται όμως, δέχθηκε αναντίρρητα, ότι η πίστη των Ορθοδόξων μαθητών είναι ισάξια και ισότιμη με τις ανθρωποκατασκευασμένες θρησκείες και ως εκ τούτου οι μαθητές αναγνωρίζουν «την πνευματική και υπαρξιακή αλήθεια που κομίζουν οι θρησκείες με το αντίκρισμά τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι».

Σε αυτήν την ισοτιμία της Ορθόδοξης εξ Αποκαλύψεως πίστεως με την πίστη των θρησκειών κατηχούνται οι μαθητές σε ολόκληρο το Πρόγραμμα και για όλα τα θέματα, γεγονός που αποτελεί, για την Εκκλησίας μας, τεράστια κακοδοξία, που, όμως, η εξ Αρχιερέων Επιτροπή δεν είδαμε να διαφωνήσει, με αποτέλεσμα να μείνουν στα Προγράμματα στόχοι του μαθήματος όπως: ότι οι«θρησκευτικές και μη θρησκευτικές κοσμοθεωρήσειςνοηματοδοτούν τον ανθρώπινο βίο» ότι το νέο μάθημα «θα προσανατολίσει το ενδιαφέρον των μαθητών στην ποικιλία των θρησκευτικών προσεγγίσεων και ηθικών αντιλήψεων που ανιχνεύονται στις θρησκευτικές εμπειρίες και στις θρησκείες του κόσμου, εφόσον θεωρούνται πηγές πίστης, πολιτισμού και ηθικού τρόπου ζωής», ότι ο μαθητής θα πρέπει να «εξοικειώνεται με τον πλουραλιστικό χαρακτήρα της κοινωνίας στην οποία ζει, και να συνειδητοποιεί την πολλαπλότητα της προσωπικής του/της ταυτότητας». Ότι τις ίδιες οικουμενικές αξίες ευαγγελίζεται ο Χριστιανισμός και οι Θρησκείες και γι΄ αυτό καθοδηγείται ο μαθητής στην «ανάδειξη των οικουμενικών αξιών τόσο του Χριστιανισμού όσο και των άλλων θρησκειών του κόσμου». Ότι οι μαθητές θαεπεξεργάζονται «βασικές όψεις και θέματα του χριστιανισμού και των δύο άλλων αβρααμικών θρησκειών (προσευχή, ιεροί τόποι και προσκυνήματα, λατρεία, ηθικές αξίες) και να διακρίνουν τη σημασία τους για τη ζωή των ανθρώπων και του κόσμου». Ότι οι μαθητές κατηχούνται επίσης με το νέο Πρόγραμμα για «να αναγνωρίζουν τα θεμελιώδη υπαρξιακά, ηθικά, κοινωνικά και πολιτικά ερωτήματα και διλήμματα που εκπορεύονται από τη θρησκευτική δέσμευση και ανιχνεύουν απαντήσεις στην Αγία Γραφή και στα ιερά κείμενα των θρησκειών και στα γεγονότα της ιστορίας». Ότι θα πρέπει να κατηχούνται στην πολιτική ιδεοληψία που περιέχεται στο νέο σχολείο, σύμφωνα με την οποία «στη σύγχρονη θεώρηση της ταυτότητας του προσώπου, φυσικά, η θρησκευτική ταυτότητα σχετίζεται και με την ηθική, αξιακή και την πολιτι(εια)κή αγωγή, στις οποίες και η θρησκευτική εκπαίδευση στοχεύει».

Χιλιάδες τέτοια στοιχεία υπάρχουν στα νέα Προγράμματα και στους άμεσα συνδεδεμένους με αυτά Οδηγούς Εκπαιδευτικού, για τους οποίους δεν γίνεται καμιά αναφορά από την Επιτροπή (αφήνοντάς τους στο απυρόβλητο), ενώ έχουν και αυτοί υπογραφεί από τον κ. Φίλη σε ΦΕΚ και είναι πλήρεις από κακοδοξίες, όπως έχουν επισημάνει, με άπειρα έγγραφα και άρθρα, πλείστοι ειδικοί επιστήμονες τους οποίους όμως η Επιτροπή ούτε καν έλαβε υπόψη.

Διερωτώμεθα, επομένως, πώς είναι δυνατό να αποστέλλονται Ιεράρχες στο Υπουργείο, με συγκεκριμένες οδηγίες και να επιστρέφουν με άδεια τα χέρια;

Ζήτησαν και δεν πήραν από το Υπουργείο ή δεν ζήτησαν τίποτα και συμφώνησαν σε όλα, όταν η αποστολή τους ήταν να αποδομήσουν όλα τα μη ορθόδοξα στοιχεία των νέων Προγραμμάτων;

Αν πάλι έγιναν ή γίνονται διαβουλεύσεις για άλλα θέματα και αντίστοιχες υποχωρήσεις ή ανταλλαγές, έχουμε καθήκον, που απορρέει εκ της θέσεως ευθύνης στην οποία ευρισκόμαστε, να υπενθυμίσουμε στην Ιεραρχία ότι συμβιβασμοί σε θέματα πίστεως και διδασκαλίας δεν μπορούν να γίνουν από την Εκκλησία και μάλιστα συνοδικώς. Όποτε δε έγιναν καταδικάστηκαν αργότερα από την ίδια την Εκκλησία. Το θέμα της ορθόδοξης διδασκαλίας των ορθοδόξων μαθητών, που αριθμούν πλέον του ενός εκατομμυρίου στη χώρα μας, είναι θέμα δόγματος και αληθείας και δεν μπορεί να μπαίνει στην ίδια μοίρα ή να συνδέεται με άλλα θέματα.

ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ «ΦΑΚΕΛΟΥΣ ΜΑΘΗΤΗ»

Οι «Φάκελοι μαθητή» για το Μάθημα των Θρησκευτικών, που δόθηκαν επισήμως στη δημοσιότητα και στον εκπαιδευτικό κόσμο, εντείνουν τον προβληματισμό και την ανησυχία, την οποία ήδη διατυπώσαμε ως ΠΕΘ, στην κριτική μας για τα νέα Προγράμματα. Ιδιαίτερα μας ανησυχεί η πρωτάκουστη φιλοσοφία, πάνω στην οποία δομήθηκε το πολυθρησκειακό ή πολυθεϊστικό τους οικοδόμημα, δηλαδή «ένα ενιαίο πολυθρησκειακό μιξ-μάθημα για όλους τους μαθητές», ανεξαρτήτως πίστεως και, προπάντων, αντίθετο με την ελληνορθόδοξη διδασκαλία και παράδοση των ορθοδόξων μαθητών, όταν γνωρίζουν άριστα όλοι οι παροικούντες στην Ιερουσαλήμ, ότι η παράδοση αυτή είναι εκείνη, στη βάση της οποίας δομήθηκε και διατηρήθηκε η ελληνική ταυτότητα και συνείδηση σε χρόνους χαλεπούς αλλά και η έως τώρα πολιτισμική ιδιαιτερότητα και διαφορά της ελληνικής κοινωνίας!

Η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος είναι ανάγκη να βρει πιο αξιόπιστους, έγκυρους και αντικειμενικούς τρόπους και επιλογές συμβούλων και συνεργατών, για να πάρει το θέμα της διδασκαλίας των ορθοδόξων μαθητών στη χώρα υπό τη δική της συλλογική ευθύνη, εποπτεία και προστασία. Αυτό που προωθείται μέσω του νέου Προγράμματος του μαθήματος των Θρησκευτικών είναι πως ό,τι και να πιστεύεις είναι το ίδιο και εκθέτει και θα εκθέτει διαχρονικά το ανώτερο όργανο της Εκκλησίας. Είναι σαφέστατο πλέον ότι μεθοδεύεται και επιδιώκεται να επικρατήσει μια τάση χριστιανομαχίας και ορθοδοξομαχίας στην οποία η Σύνοδος οφείλει να αντιδράσει με συγκεκριμένα μέτρα.

Οι οικοδόμοι της τάσεως αυτής είναι σαφές ότι άρχισαν από την Παιδεία με την μεθόδευση και τον σχεδιασμό της διδασκαλίας του συγκεκριμένου «πολυθρησκειακού μαθήματος», μιας διδασκαλίας ασαφούς προσανατολισμού, που οδηγεί με βεβαιότητα τους μαθητές του ελληνικού σχολείου σε θρησκευτική ασάφεια, αδιαφορία και αποχαύνωση, σε θρησκευτική σύγχυση, συγκρητισμό και μηδενισμό, πάντως μακράν της ζώσας εκκλησιαστικής τους παράδοσης. Αυτό είναι τελείως ξένο με την ελληνική κοινωνία, την ορθόδοξη πίστη και το ελληνικό Σύνταγμα.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

Η ΠΕΘ με κάθε τρόπο και σε κάθε ευκαιρία, εδώ και έξι συναπτά έτη, σταθερά και αταλάντευτα τονίζει και υποστηρίζει ότι τα Προγράμματα αυτά, όσο και τα παράγωγά τους, οι «Φάκελοι μαθητή», δεν πρέπει και δεν μπορεί να τα προσυπογράψει καμιά Χριστιανική, πολύ δε μάλλον, καμιά Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία, διότι σε μια τέτοια περίπτωση αυτοαναιρείται και αυτοακυρώνεται, ως θεματοφύλακας και ορθοτομούσα που είναι της εν Χριστώ αλήθειας και ως η μοναδική κιβωτός της σωτηρίας των ανθρώπων. Ο λόγος είναι απλός: Τα Προγράμματα αυτά, όσο και αν τα εξωραΐζουν οι συντάκτες τους, προκειμένου να πετύχουν το επιθυμητό γι΄ αυτούς αποτέλεσμα που είναι η αποδοχή τους από την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας, ουσιαστικά, φανερά και απροκάλυπτα προπαγανδίζουν μέσω της θεματικής παρουσίασης της ύλης, την ύπαρξη πολλών θεών, πολλών αληθειών, πολλών σωτηριών, εξισώνοντας το μοναδικό θεανθρώπινο Πρόσωπο του Ιησού Χριστού με τα πρόσωπα των αρχηγών των ανθρωποκατασκευασμένων θρησκειών του κόσμου.

Σημειωτέον ότι τα Προγράμματα αυτά δεν εφαρμόζονται σχεδόν πουθενά στην Ευρώπη και εκεί που πήγαν να εφαρμοστούν (Μεγάλη Βρετανία), αποσύρθηκαν ως ακατάλληλα και επικίνδυνα. Δεν είναι λοιπόν λογικό να επιθυμούμε την εφαρμογή τους στην Ελλάδα. Όπως δεν είναι λογικό επίσης, την επίλυση των λαθών των Προγραμμάτων να την μετακυλύουμε στον Θεολόγο καθηγητή δίνοντας έτσι συγχωροχάρτι στα ακατάλληλα και επικίνδυνα Προγράμματα.

Οφείλουν ακόμη, όλοι να γνωρίζουν ότι κανείς Φίλης, κανείς Γαβρόγλου, κανείς άλλος παράγοντας του ΙΕΠ ούτε και κανείς άλλος, λαϊκός ή κληρικός, από σήμερα και μέχρι της συντέλειας των αιώνων, δεν πρόκειται να μειώσει ούτε με μια κεραία, την αλήθεια και τη διδασκαλία της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού οτιδήποτε και αν κάνει, οτιδήποτε και αν πει, ακόμη κι αν εξοντώσει εκατομμύρια χριστιανών.

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΜΑΣ

Να επανεύρει το Μάθημα των Θρησκευτικών τους σκοπούς του, που, σύμφωνα με το προηγούμενο Αναλυτικό Πρόγραμμα (2003) ήταν να συμβάλει: 

➧ Στην απόκτηση γνώσεων γύρω από τη χριστιανική πίστη και την Ορθόδοξη χριστιανική παράδοση .

➧ Στην ανάπτυξη θρησκευτικής συνείδησης.

➧ Στην προβολή της ορθόδοξης πνευματικότητας ως ατομικού και συλλογικού βιώματος.

➧ Στην κατανόηση της χριστιανικής πίστης ως μέσου νοηματοδότησης του κόσμου και της ζωής.

➧ Στην παροχή ευκαιριών στους μαθητές για θρησκευτικό προβληματισμό και στοχασμό.

➧ Στην κριτική επεξεργασία των θρησκευτικών παραδοχών, αξιών, στάσεων.

➧ Στη διερεύνηση του ρόλου που έπαιξε και παίζει ο Χριστιανισμός στον πολιτισμό και την ιστορία της Ελλάδας και της Ευρώπης.

➧ Στην κατανόηση της θρησκείας ως παράγοντα που συντελεί στην ανάπτυξη του πολιτισμού και της πνευματικής ζωής.

➧ Στην επίγνωση της ύπαρξης διαφορετικών εκφράσεων της θρησκευτικότητας.

➧ Στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων και των μεγάλων σύγχρονων διλημμάτων.

➧ Στην ανάπτυξη ανεξάρτητης σκέψης και ελεύθερης έκφρασης.

➧ Στην αξιολόγηση του Χριστιανισμού ως παράγοντα βελτίωσης της ζωής των ανθρώπων.


Ως προς τη σχέση του μαθήματος με τις θρησκείες

➧ Να υπάρχουν επίσης κάποιες πληροφορίες για τις άλλες χριστιανικές Ομολογίες, καθώς και για τον Ιουδαϊσμό και το Ισλάμ, με την προοπτική να ασχοληθούν μ’ αυτά οι μαθητές εκτενέστερα στο Λύκειο.


Με βάση τα παραπάνω προτείνεται η έξοδος από την κρίση:

1. Να αποσυρθεί το παρόν Πρόγραμμα και να συνταχθεί ένα νέο με τη συμμετοχή όλων ανεξαιρέτως των εμπλεκομένων φορέων αλλά και των ειδικών, χωρίς ιδεοληπτικούς αποκλεισμούς, με συντονιστικό το ρόλο της Εκκλησίας.

2. Να εκτυπωθούν και διανεμηθούν τα ήδη υπάρχοντα βιβλία του 2006 ως έχουν, μέχρι να ανανεωθούν και εμπλουτιστούν ή να γραφούν, με τη συναίνεση όλων των ενδιαφερόμενων πλευρών, νέα Προγράμματα και στη συνέχεια νέα βιβλία.

Δελτίο τύπου της Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων (ΠΕΘ)

ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΜΙΑΣ ΚΥΡΙΑΣ



Μια γυναίκα είχε ένα όνειρο ότι ο Κύριος ήταν πίσω από τον πάγκο ενός πωλητή.

Θεέ μου! Εσύ είσαι!


- Ναι, απάντησε ο Κύριος.


Και ότι θέλετε μπορείτε να αγοράσετε

-Όλα.  Ήταν η απάντηση.

- Τότε, θα ήθελα να αγοράσω την υγεία, την ευτυχία, την αγάπη, την επιτυχία, και πολλά χρήματα.

Ο Θεός χαμογέλασε, και πήγε και πήγε για τα προϊόντα που παραγγέλθηκαν. 
Σύντομα επέστρεψε με ένα μικρό χάρτινο κουτί.

- Αυτό είναι όλο;;- είπε η γυναίκα.

- Ναι, απάντησε ήρεμα ο Θεός δεν ήξερες ότι πουλώ μόνο σπόρους;

Το ίδιο και αυτοί οι σπόροι - καλοσύνη, τιμή. Συνείδηση. Σεβασμός, κ.λπ.

 Απλά φύτεψε τους μέσα σου και θα είσαι ευτυχισμένη!!!

ΤΡΕΛΟ-ΓΙΑΝΝΗΣ
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...